Strategia działania Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka w Ciechanowcu na lata 2007-2013

1. Wstęp

Przygotowany poniższy dokument jest analizą stanu obecnego Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu, a także zebraniem zamierzeń placówki na najbliższe lata. Obok zintensyfikowania działalności podstawowej, planowana jest poprawa jej infrastruktury i organizacji. W dobie gospodarki rynkowej, Muzeum powinno nie tylko funkcjonować jako instytucja zachowująca dziedzictwo kulturowe, ale także stać się swoistym centrum integrującym środowisko lokalne, miejscem przyciągającym turystów atrakcyjną i zróżnicowaną ofertą, czy nawet podmiotem generującym zyski, tak dla siebie, jak i społeczeństwa.
Określone cele zostaną zrealizowane poprzez konkretne zabiegi organizacyjne, zmodernizowanie infrastruktury Muzeum, zintensyfikowanie wybranych działań merytorycznych, wsparte mechanizmami marketingowymi.
Strategia powstała na podstawie dokumentów:

  • Statut Muzeum Rolnictwa im,. ks. Krzysztofa Kluka w Ciechanowcu
  • Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Ciechanowiec
  • Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Ciechanowiec do roku 2015
  • Strategia Rozwoju Województwa Podlaskiego do 2010 roku
  • Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podlaskiego na lata 2007-2013
  • Narodowej Strategii Rozwoju Kultury do roku 2013

2. Analiza otoczenia:

Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka płożone jest w Ciechanowcu, mieście gminnym, liczącym 5 tys. mieszkańców, na terenie powiatu wysokomazowieckiego,
w południowo-zachodniej części województwa podlaskiego. Miasto i Gmina Ciechanowiec obejmuje powierzchnię 20 146 ha. Ciechanowiec jest gminą miejsko-wiejską, liczącą blisko 10 tys. mieszkańców. Ludność gminy koncentruje się głównie w mieście Ciechanowiec (50,5% ogółu ludności), a na pozostałych terenach Gminy jest znacznie rozproszona w 35 miejscowościach, z których najliczniej zaludnione są Kozarze stanowiące 4,2% ogółu mieszkańców gminy. Struktura wieku ludności Gminy Ciechanowiec jest mniej korzystna niż na terenach wiejskich województwa podlaskiego. Charakteryzuje się wyższym udziałem ludności w wieku poprodukcyjnym i mniejszym udziałem dzieci i młodzieży. Natomiast w Mieście Ciechanowiec wskaźnik udziału ludności w wieku poprodukcyjnym kształtuje się korzystnie na tle województwa.Stan bezrobocia wynosi ok. 9% mieszkańców gminy. Gmina Ciechanowiec ma charakter rolniczy, miasto spełnia rolę usługowo-handlową. W strukturze użytkowania gruntów największy procent stanowią: grunty orne i sady (52,4%), obszary leśne (25%), użytki zielone (16,1%), tereny zurbanizowane (5,2%).
Ciechanowiec leży na trasie turystycznej z Warszawy do Białowieży, w obszarze Chronionego Krajobrazu Doliny Bugu i Nurca. Pod względem atrakcyjności krajoznawczej rozumianej jako stopień nagromadzenia obiektów, ich rodzaju i walorów Ciechanowiec zaliczono do I grupy miejscowości o znaczeniu regionalnym.
Na terenie miasta i gminy występują obiekty chronione o znaczących wartościach przyrodniczych, do których należy Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Bugu i Nurca, pomniki przyrody (ok. 40). Zabytki kultury w Ciechanowcu to: zespół kościoła parafialnego (1. poł. XVIII w.), zespół klasztorny (XVIII w.), synagoga (1 poł. XIX w.), cerkiew prawosławna (2. poł. XIX w.), a także zespół pałacowo-parkowy (2. poł. XIX w.) – siedziba Muzeum Rolnictwa.
Instytucjami kulturalnym w Ciechanowcu, poza Muzeum są: Ciechanowiecki Ośrodek Kultury i Sportu oraz Biblioteka Miejska. Bazę turystyczną stanowią: prywatny ośrodek wypoczynkowy MOSiR w Ciechanowcu (17 domków campingowych i 58 miejsc noclegowych), pole namiotowe nad zalewem na Nurcu w Ciechanowcu na 50 miejsc noclegowych, baza noclegowa Muzeum Rolnictwa (27 miejsc), pokoje hotelowe przy restauracjach: „Astoria” i „Szczęsny”, gospodarstwa agroturystyczne w: Kozarzach, Łempicach, Wojtkowicach Glinnem.
Turystyka odgrywa jeszcze małą rolę w strukturze społeczno-gospodarczej miasta i gminy pomimo istniejących predyspozycji do jej rozwoju. Główną przyczyną jest brak dostatecznego zagospodarowania turystycznego w postaci bazy noclegowej i gastronomicznej, urządzeń infrastruktury technicznej, w tym dróg, a także promocji walorów turystyczno-wypoczynkowych. Ruch turystyczny z uwagi na położenie Ciechanowca na szlaku Warszawa-Białowieża oraz ze względu na aktywną działalność Muzeum Rolnictwa posiada znaczenie krajowe, a nawet międzynarodowe. Lokalny ruch turystyczny ogranicza się do turystyki pobytowej, wypoczynku młodzieży, turystyki wodnej i krajoznaw­stwa.
Głównymi odbiorcami oferty Muzeum są osoby przyjezdne. Społeczność lokalna odwiedza najczęściej placówkę przy okazji imprez plenerowych. Młodzież szkolna, obligowana przez nauczycieli przychodzi indywidualnie, bądź w grupach zorganizowanych na wystawy czasowe. U podstaw takiej sytuacji leżą stosunkowo niskie dochody społeczeństwa, brak zwyczaju (potrzeby) odwiedzania placówek kulturalnych. Oferta skierowana głównie do bardziej wyrobionego, wymagającego widza, także nie jest tu bez znaczenia. Ponadto sama tematyka Muzeum wydaje się bardziej atrakcyjna dla turystów z innych regionów Polski, szczególnie mieszkańców miast.
Aczkolwiek Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu jest wiodącą placówką w południowej części województwa podlaskiego, sąsiednie powiaty mogą poszczycić się interesującymi i cennymi osiągnięciami w propagowaniu lokalnego dziedzictwa kulturowego. Powiat siemiatycki i działające na jego terenie ośrodki kultury kultywują bogate tradycje ludowe lokalnego społeczeństwa. Istotną sprawą jest tu bogactwo wielokulturowego regionu. Niewątpliwą atrakcją jest położona kilka kilometrów od Siemiatycze, Święta Góra Grabarka, będąca nie tylko celem pielgrzymek wyznawców prawosławia, ale także miejscem chętnie odwiedzanym przez licznych turystów. Drohiczyn, położony ok. 40 km od Ciechanowca, jest częstym elementem wycieczek po regionie. Bogata historia, interesujące zabytki, głównie architektury sakralnej warunkują atrakcyjność miasta. Wartymi podkreślenia są interesujące zbiory tamtejszych: muzeum oraz archiwum diecezjalnego.
Wspomniany wyżej obszar, leżący na południowym krańcu województwa podlaskiego posiada także cenne walory turystyczne. Granica województwa przebiega tu wzdłuż Bugu. Tereny położone nad rzeką są chętnie odwiedzane przez turystów. Wspomniany wyżej Drohiczyn, czy Mielnik to także atrakcyjne ośrodki letniskowe.
Na północ od siemiatyckiego leży powiat bielski. Podobnie położony na styku rozmaitych kultur, stanowi teren atrakcyjny dla ludzi zainteresowanych historię. Powiat posiada kilka interesujących zabytków, m. in.: kościoły katolickie i cerkwie w Bielsku Podlaskim, cerkwie w: Brańsku, Szczytach Dzięciołowie, synagogę w Orli, pałac Ossolińskich w Rudce. W osiemnastowiecznym bielskim ratuszu mieści się Muzeum, oddział Muzeum Podlaskiego w Białymstoku. Odbywają się w nim wystawy czasowe z zakresu historii, sztuki, etnografii.
Wspomniane obszary województwa podlaskiego, począwszy od Ciechanowca, leżą na trasie wiodącej do Białowieży, miejsca tłumnie odwiedzanego przez turystów, także z zagranicy.

3. Charakterystyka instytucji

Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka w Ciechanowcu jest wojewódzką samorządową instytucją kultury, działającą na podstawie:

a/ ustawy z 21 listopada 1996 r. o muzeach ( Dz.U. z 1997 r. Nr 5, poz. 24 z późn. zm.),
b/ ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej ( Dz. U. z 2001 r. Nr 13 poz. 123 z późn. zm.),
c/ statutu Muzeum Rolnictwa im. ks. K. Kluka w Ciechanowcu zatwierdzonego Uchwałą Sejmiku Województwa Podlaskiego Nr XXV/280/05 z dn. 31 stycznia 2005 r.

Siedzibą Muzeum jest miasto Ciechanowiec, a terenem działania obszar Rzeczypospolitej Polskiej. Organizatorem Muzeum jest Samorząd Województwa Podlaskiego, wykonujący zadania za pośrednictwem swoich organów: Sejmiku Województwa Podlaskiego i Zarządu Województwa Podlaskiego. Ogólny nadzór nad Muzeum sprawuje Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a bezpośredni nadzór – Zarząd Województwa Podlaskiego. Muzeum wpisane jest do Państwowego Rejestru Muzeów prowadzonego przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz do rejestru instytucji kultury prowadzonego przez Zarząd Województwa i posiada osobowość prawną.
Celem działania Muzeum jest sprawowanie opieki nad zabytkami, informowanie o wartościach i treściach gromadzonych zbiorów, upowszechnianie podstawowych wartości historii, nauki i kultury polskiej oraz światowej, kształtowanie wrażliwości poznawczej i estetycznej oraz umożliwianie kontaktów ze zbiorami. Muzeum prowadzi działalność naukowo – badawczą oraz gromadzi zabytki w zakresie etnografii, historii, sztuki, techniki rolniczej, budownictwa wiejskiego, uprawy roślin gospodarskich, hodowli zwierząt gospodarskich, weterynarii i zielarstwa.
Do zadań Muzeum należy w szczególności:

a/ gromadzenie zabytków i materiałów dokumentacyjnych z zakresu prowadzonej działalności,
b/ katalogowanie i naukowe opracowywanie zgromadzonych muzealiów i materiałów dokumentacyjnych,
c/ przechowywanie zgromadzonych muzealiów w warunkach zapewniających im właściwy stan zachowania i bezpieczeństwo,
d/ magazynowanie zgromadzonych muzealiów w sposób dostępny do celów naukowych,
e/ zabezpieczanie i konserwacja muzealiów oraz w miarę możliwości zabezpieczanie nieruchomych obiektów kultury materialnej i przyrody,
f/ organizowanie badań, ekspedycji naukowych,
g/ organizowanie wystaw stałych i czasowych,
h/ prowadzenie działalności edukacyjnej,
i/ udostępnianie zbiorów do celów edukacyjnych,
j/ zapewnienie właściwych warunków zwiedzania i korzystania ze zbiorów,
k/ publikowanie i rozpowszechnianie katalogów, przewodników wystaw, wyników prowadzonych badań naukowych i opracowań oraz wydawnictw popularnonaukowych z zakresu swojej działalności.

Muzeum gromadzi zbiory:
1/ w zakresie rolnictwa, dotyczące: techniki rolniczej, uprawy roślin, hodowli zwierząt, budownictwa wiejskiego, weterynarii, zielarstwa,
2/ w zakresie etnografii: sztukę ludową, przedmioty użytkowe, sprzęty gospodarskie i elementy wyposażenia wnętrz występujące na wsi,
3/ w zakresie historii: dokumenty archiwalne (drukowane i rękopisy), przekazy ikonograficzne, przedmioty użytkowe i eksponaty związane z historią regionu,
4/ w zakresie sztuki: malarstwo, rysunek i grafikę, rzeźbę, przedmioty użytkowe i rzemiosła artystycznego,
5/ numizmaty, medalierstwo i falerystykę,
6/ inne zabytki związane z regionem.

Strukturę organizacyjną Muzeum tworzą: działy, filie, komórki organizacyjne
i samodzielne stanowiska pracy. Muzeum jest wielodziałowe i posiada następujące działy: etnograficzny, historyczno – artystyczny, techniki rolniczej, budownictwa wiejskiego (skansenowski), historii uprawy roślin gospodarskich, historii chowu i hodowli zwierząt gospodarskich, weterynarii (Muzeum Weterynarii), tradycji zielarskich, oświatowo – promocyjny, biblioteka muzeum. Komórki organizacyjne to: komórka finansowo – administracyjna, pracownia konserwatorsko – gospodarcza, pracownia plastyczna, pracownia fotograficzna, pracownia informatyczna, sekcja pomocników muzealnych, archiwum zakładowe.Muzeum posiada filie: chata i wiatrak w Drewnowie, wiatrak w Dąbrowie Łazach.
Muzeum zarządzane jest przez Dyrektora, którego powołuje i odwołuje Zarząd Województwa. Dyrektor zarządza na zasadzie jednoosobowego kierownictwa, ponosząc odpowiedzialność za całokształt działalności i wyniki pracy instytucji. Dyrektorowi podlegają bezpośrednio: Zastępca Dyrektora, Główny Księgowy oraz Kierownicy wszystkich Działów i komórek organizacyjnych Muzeum. Dyrektor zarządza Muzeum przy pomocy zastępcy dyrektora. Działami i komórkami organizacyjnymi Muzeum kierują kierownicy. Kierownicy ponoszą odpowiedzialność przed Dyrektorem za realizację zadań działów i komórek organizacyjnych, którymi kierują.
Przy Muzeum działa Rada Naukowa Muzeum w skład, której wchodzi 15 członków.
Kadra Muzeum liczy 46 osób. Dyrekcja (dyrektor i zastępca) – 2 osoby. Księgowość i administracja – 5 osób. Działy merytoryczne - 15 osób, w tym 10 pracowników merytorycznych. Biblioteka - 1 osoba. Pracowania plastyczna – 2 osoby. Pracownia fotograficzna - 1 osoba, pracownia konserwatorsko-gospodarcza - 15 osób. Sekcja pomocników muzealnych – 5 osób. Ilość pracowników z wyższym wykształceniem – 14. Spośród pracowników merytorycznych 8 osób ukończyło studium muzeologiczne.
Zbiory Muzeum liczą prawie 25 000 eksponatów (w tym ponad 300 maszyn i narzędzi rolniczych), które prezentowane są zwiedzającym w 39 ekspozycjach stałych.
W Skansenie Mazowiecko-Podlaskim zgromadzono 44 zabytkowe obiekty architektury drewnianej ( XVIII - pocz. XX w.), które ulokowano w trzech zespołach. Muzeum posiada punkty filialne w Drewnowie ( wiatrak z zagrodą młynarza) i Dąbrowie Łazy (wiatrak).
Muzeum jest instytucją kultury prowadzącą gospodarkę finansową na zasadach określonych w ustawie o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Podstawą gospodarki finansowej Muzeum jest plan działalności zatwierdzony przez dyrektora i Radę Muzeum z zachowaniem wysokości dotacji budżetu Województwa podlaskiego. Roczne sprawozdanie finansowe Muzeum podlega zatwierdzeniu przez Zarząd Województwa. Muzeum pokrywa koszty bieżącej działalności i zobowiązywania uzyskiwanych przychodów. Przychodami Muzeum są: dotacje z budżetu Województwa Podlaskiego, inne dotacje, wpływy z prowadzonej działalności, w tym ze sprzedaży majątku ruchomego z wyjątkiem zabytków, wpływy z prowadzonej dodatkowej działalności gospodarczej m in.
z usług handlowych, usług turystycznych, najmu i dzierżawy składników majątkowych, małej gastronomii, organizacji koncertów, działalności poligraficznej, usług konserwatorskich.

Stan infrastruktury

Powierzchnia terenu Muzeum - 21,41ha, w tym:

teren zabudowany obiektami zabytkowymi i ekspozycyjnymi - 7,2 ha,
łąki - 1,8 ha ,
zabytkowy park ze stawem – 3,2 ha ,
teren leśny – 6,5 ha razem
powierzchnia budynków - 6541 m2
kubatura budynków 23 882 m3
powierzchnia terenów niezabudowanych, -11,66 ha
nowo pozyskana parcela przy ul. Pałacowej – 2,01 ha
Głównym budynkiem Muzeum jest dziewiętnastowieczny pałac. Jest to budynek murowany, dwukondygnacyjny. Mieści w sobie, w piwnicy: magazyny eksponatów, kotłownię, na parterze: recepcję i kasę, salę wystaw czasowych, salę konferencyjną z zapleczem kuchennym, apartament, toalety dla zwiedzających, gabinet dyrektora i z-cy dyrektora, na piętrze: księgowość i kadry, pracownię plastyczną, magazyny, oraz sale ekspozycyjne.
Z tego samego okresu pochodzi oficyna; budynek murowany dwukondygnacyjny, podpiwniczony. W piwnicach znajdują się: hydrofornia, archiwum, pracownia i wystawa Działu Tradycji Zielarskich, na parterze: biblioteka, dwie pracownie oraz sala ekspozycyjna, na piętrze: pięć pracowni. Do oficyny przylega pawilon wystawienniczy z ekspozycją Działu Historii Uprawy Roślin.
Stajnie przypałacowe mieszczą w sobie Muzeum Weterynarii: pracownię, sale ekspozycyjne oraz magazyny. Nad połową przylegającego placu znajduje się wiata stalowa, ochraniająca ekspozycję plenerową Działu Techniki Rolnej.
W powozowni znajduje się ekspozycja środków transportu wiejskiego, zaś na poddaszu są pomieszczenia magazynowe. Do powozowni dobudowany jest pawilon wystawienniczy z ekspozycją działu Techniki Rolnej.

Poza ogrodzeniem, przy ul. Pałacowej stoją dwa parterowe budynki murowane: tzw. „stróżówka”, będąca budynkiem mieszkalnym, oraz tzw. „leśniczówka”, wynajmowana na cele handlowe; obecnie nie używana.
Na terenie skansenu stoi murowany, parterowy budynek mieszczący w części pracownię stolarską, a w części pomieszczenia magazynowe.
Cześć obiektów posiada instalację alarmową i przeciwpożarową. Zarówno teren głównego obszaru Muzeum, jak i tzw. zespołu „C”, posiadają ogrodzenie. Na terenie Muzeum znajduje się osadnik ściekowy oraz sieć wodna przeciwpożarowa. Teren Muzeum posiada oświetlenie parkowe. Nad stawem znajduje się amfiteatr (widownia oraz scena).
Muzeum posiada następujące środki transportu: samochód Volkswagen Transporter (1993), samochód Polonez 1.4 Gli (1994), ciągnik Ursus C-335, mikrociągnik Farmař, przyczepę rolniczą oraz platformę transportową.
Ważniejsze urządzenia techniczne stanowiące wyposażenie Muzeum to: zestaw nagłaśniający (z mikserem i kolumnami), zestaw do nagłaśniania sali konferencyjnej, telewizor plazmowy Panasonic, projektor multimedialny, aparat fotograficzny Minolta, aparat cyfrowy Canon, kopiarka Canon. Na wyposażeniu pracowni muzealnych jest 13 zestawów komputerowych oraz 2 komputery przenośne.

4. Analiza SWOT

Mocne strony

  • atrakcyjne położenie przyrodnicze Ciechanowca („Zielone Płuca Polski”),
  • położenie na trasie turystycznej z Warszawy do Białowieży,
  • atrakcyjne miejsce położenia Muzeum ( zespół pałacowo – parkowy),
  • oferta wystawiennicza Muzeum zachęcająca do kilkugodzinnego pobytu (unikalne w skali kraju ekspozycje – Muzeum Weterynarii, Tradycje Zielarskie wraz z ogrodem botanicznym, „Muzeum Pisanki”),
  • skansen i znaczna ilość wystaw etnograficznych to miejsca ułatwiające obcowanie z muzealiami i realizację pokazów, lekcji muzealnych,
  • żywe zwierzęta gospodarskie i ozdobne utrzymywane w skansenie,
  • atrakcyjna oferta programowa – imprezy plenerowe o ugruntowanej renomie (m. in. Święto Chleba, Ligawki),
  • współpraca na bazie podpisanych umów o współpracy z SGGW w Warszawie, Wyższą Szkołą Ekologii i Zarządzania w Warszawie (współpraca z kadrą naukową), a także z Nadleśnictwem Rudka,
  • obsługa turystyczna w językach obcych ( angielski, niemiecki, rosyjski )
  • stosunkowo niskie ceny usług turystycznych w obrębie Muzeum,
  • stały dostęp do Internetu; posiadanie własnej strony Muzeum
  • posiadanie dobrze wyposażonej sali konferencyjnej z zapleczem,
  • posiadanie w obrębie parku wydzielonego miejsca do organizowania imprez plenerowych

Słabe strony

  • nienajlepsza jakość dróg dojazdowych do Ciechanowca,
  • niewystarczające oznakowanie tras dojazdowych do Muzeum,
  • brak odpowiedniego wydawnictwa promującego Ciechanowiec - jego historię i walory turystyczne,
  • położenie peryferyjne, z dala od dużych miast, ograniczenie ilości odbiorców, brak odbiorców dla pewnych możliwych usług (np. lekcje muzealne),
  • brak sklepiku muzealnego ze zróżnicowaną i atrakcyjną ofertą,
  • brak niektórych wydawnictw muzealnych (pocztówki, mapki, itp.),
  • niewielka oferta pamiątkarska (brak wyrobów regionalnych),
  • niedostosowanie obiektów dla turystów niepełnosprawnych,
  • brak usług gastronomicznych w otoczeniu i w obrębie Muzeum,
  • niewystarczająca ilość miejsc noclegowych – uniemożliwia to dłuższe pobyty,
  • zbyt mały parking dla turystów,
  • przestarzałe od strony plastycznej ekspozycje; stworzone już dawno, nie zawsze wystarczająco opisane, brak opisów w językach obcych (z wyj. Muzeum Weterynarii),
  • brak urządzeń klimatyzacyjnych w salach ekspozycyjnych, sali wystaw czasowych,
  • brak sygnalizacji alarmowej w części obiektów,
  • niewystarczająca kadra merytoryczna i konserwatorska,
  • rozdrobniona i niewystarczająca powierzchnia magazynowa,

Szanse

  • zwiększenie ilości turystów po wejściu Polski do UE i znoszeniu wiz wjazdowych,
  • zwycięstwo w konkursie „Podlaska Marka Roku” – Miejsce Roku 2005,
  • akcja promocyjna „Czas na Podlaskie”,
  • zwiększenie ilości turystów jadących przez Ciechanowiec do Białowieży po otwarciu nowoczesnej ekspozycji Muzeum Przyrodniczego w Białowieży,
  • fundusze pomocowe, stwarzające możliwości dofinansowania inwestycji,
  • rozwój gospodarstw agroturystycznych (środki finansowe z UE )
  • poprawa stanu dróg dojazdowych
  • wzrost zainteresowania podmiotów gospodarczych budową i modernizacją bazy turystycznej w ramach wsparcia UE
  • budowa Via Baltica ( przejęcie turystów jadących z Europy Zachodniej )
  • wzrost zainteresowania turystyką do Polski ( Ciechanowca), rezygnacja z wyjazdów do krajów z podwyższonym ryzykiem spowodowanym wojną w Iraku, tsunami, terroryzmem, poznawanie nowego członka UE, kraju Ojca Świętego,
  • promocja osiągnięć merytorycznych we własnym wydawnictwie „Ciechanowiecki Rocznik Muzealny”,
  • otrzymanie od samorządu terenu pod budowę zaplecza magazynowo- konserwatorskiego,

Zagrożenia

  • niestabilna sytuacja na rynku pracy,
  • niskie dochody okolicznej ludności – mniejszy procent wydatków na kulturę,
  • niekorzystna siatka szkół w okolicy – mała ilość potencjalnych odbiorców,
  • wzrost konkurencyjności obszarów przyległych (Mazury, Suwalszczyzna, Bagna Biebrzańskie, Puszcza Białowieska)
  • niestabilne warunki kredytowe i pożyczkowe dla rozwoju bazy turystycznej.
  • brak stabilnego i wystarczającego finansowania zablokuje inwestycje mające na celu zwiększenie oferty wystawienniczej, modernizacje wystaw istniejących, remonty budynków,
  • niskie nakłady finansowe spowodują obniżenie jakości oferty muzealnej, także redukcję zatrudnienia,
  • klęski żywiołowe; głównym zagrożeniem jest pożar, mniejszym podtopienia obiektów na skansenie,

5. Segmentacja rynku (wg grup odbiorców)

L.p. Produkty dzieci, młodzież dorośli studenci artyści plastycy twórcy ludowi naukowcy firmy, instytucje suma
1. Udostępnianie ekspozycji - oprowadzanie + + + + + + + 7
2. Organizacja lekcji muzealnych + + 2
3. Organizacja konkursów + + + 3
4. Pokazy, prezentacje + + + + 4
5. Organizacja koncertów + + 2
6. Organizacja plenerów + + + + + 5
7. Organizacja konferencji naukowych + 1
8. Organizacja praktyk i staży + + 2
9. Udostępnianie zbiorów do badań naukowych + + + 3
10. Wydawnictwa muzealne + + + + + 5
11. Udostępnianie zbiorów bibliotecznych + + + + + + + 7
12. Udostępnianie bazy hotelowej + + + + + + + 7
13. Wynajem sal konferench + + + + 4
Razem 10 10 10 5 5 7 5

6. Misja Muzeum

Misją Muzeum jest ochrona obszarów dziedzictwa narodowego, korespondujących z szeroko pojętą tematyką rolniczą, a także kulturą ludową wsi podlaskiej oraz historią regionu. W zakresie budownictwa ludowego, etnografii i historii, obszarem działania Muzeum jest Podlasie. W zakresie: uprawy roślin, hodowli zwierząt, techniki rolnej, zielarstwa i weterynarii, obszarem działania jest Polska.
Misja realizowana jest poprzez: pozyskiwanie, opracowywanie i konserwację muzealiów, organizację wystaw, konferencji i pokazów, prowadzenie badań naukowych, publikacje.

7. Wizja

Muzeum pragnie poszerzyć znacznie swą ofertę ekspozycyjną; powstaną nowe wystawy stałe, zaś pewne istniejące ulegną modernizacji. Część wystaw zrealizowanych będzie w istniejących pomieszczeniach, zaś w celu przygotowania innych, koniecznym będzie pozyskanie nowych obiektów budownictwa drewnianego.
W zakresie gromadzenia zbiorów zintensyfikowane będą działania zmierzające do utworzenia nowych wystaw. Ponadto w poszczególnych działach merytorycznych wytyczone zostaną wiodące kierunki pozyskiwania eksponatów.
Propozycje tworzenia działań muzealnych nie mogą ograniczać się tylko do organizacji wystaw i ich udostępniania oraz organizacji imprez plenerowych, ale także uwzględnić należy systematyczne uzupełnianie zbiorów, rozbudowę bazy konserwatorskiej oraz korzystanie w miarę potrzeb z konserwacji specjalistycznej. Ważnymi elementami działalności merytorycznej jest także praca naukowa, edukacyjna. Uwieńczeniem prac badawczych będą stosowne wydawnictwa muzealne.
W celu poprawy zabezpieczenia zbiorów oraz usprawnienia pracy muzeum zostanie utworzony kompleks magazynowo-konserwatorski, który będzie najważniejszą inwestycją w najbliższych latach. Ponadto planowane jest dokonanie remontu obiektów zabytkowych oraz innych prac dotyczących infrastruktury oraz parku.
Powyższe prace zostaną poparte działaniami promocyjnymi, a także wymagać będą zwiększenia kadry muzeum.

8. Cele operacyjne

Pozyskiwanie zbiorów

Ważnym aspektem tego zagadnienia jest wypracowanie długoterminowej polityki gromadzenia muzealiów. Obok bowiem „bieżącego” pozyskiwania należałoby skonkretyzować dalekosiężne plany związane z możliwością: stworzenia unikalnych oraz charakterystycznych dla Muzeum kolekcji oraz utworzenia w przyszłości ekspozycji stałych. Należy odpowiedzieć sobie na pytanie, jakie kolekcje wymagają uzupełnienia, które kierunki dotychczasowego pozyskiwania były słuszne, co należy zdobyć, aby w przyszłości móc utworzyć nowe ekspozycje.
Ze względu na znaczne zróżnicowanie działów merytorycznych, kierunki wspomnianej polityki będą także rozmaite.

Planowane jest zlokalizowanie, pozyskanie i przeniesienie na teren skansenu szeregu obiektów drewnianych, stanowiących uzupełnienie istniejącej już ekspozycji plenerowej.
Trwają poszukiwania odpowiedniego kościoła drewnianego, który przeniesiony będzie na teren Muzeum. Planowane jest przeniesienie na teren zagrody szlacheckiej obórki dla zwierząt. Kolejnym planowanym obiektem ma być chata białoruska z okolic Bielska Podlaskiego. W sąsiedztwie dwóch obiektów białoruskich: chaty z Saki i drugiej z przeniesienia planowane jest usytuowanie pozyskanej drewnianej cerkiewki. Planowane jest przeniesienie na teren tzw. skansenu C, obok gajówki z Wdowia chaty podlaskiej i zaadaptowanie jej na obiekt o charakterze edukacyjnym.
W zakresie gromadzenie zbiorów działu etnograficznego planuje się w ciągu najbliższych lat rozszerzenie dwóch wiodących kolekcji: dywanów dwuosnowowych (aktualnie 140 pozycji, planowane ok. 200) oraz oleodruków katolickich i prawosławnych (aktualnie ok. 170, planowane ok. 250). Ponadto, co jest wypadkową pozyskania
w. w. obiektów zostaną powzięte działania mające na celu pozyskanie muzealiów niezbędnych do wyposażenia kościoła i cerkwi.
W zakresie sztuki należy w przyszłości podjąć starania o uzupełnienie skromnej kolekcji dzieł Ignacego Pieńkowskiego, a także starać się poszukiwać inne pamiątki związane z jego osobą. Muzeum nie posiada wielu cennych przykładów malarstwa z XIX i XX wieku o tematyce rolniczej. Zasadnym, zatem byłoby dokonanie zakupów dzieł prezentujących wieś polską, a szczególnie podlaską. W kręgu zainteresowania Muzeum są malarze żyjący: Stanisław Baj, czy Ludwik Maciąg.
Wśród dalekosiężnych planów Muzeum jest stworzenie ekspozycji prezentujących życie podlaskiego ziemiaństwa i drobnej szlachty. Tak, więc gromadzenie eksponatów ilustrujących życie tych grup społecznych będzie głównym zadaniem Działu Historyczno-Artystycznego.
Poszerzeniu ulegnie ekspozycja dotycząca historii miasta, co odbędzie się dzięki posiadanym zbiorom, aczkolwiek ten kierunek gromadzenia zbiorów jest jednym z podstawowych dla Działu Historyczno-Artystycznego i jako taki kontynuowany będzie przez najbliższe lata.
W kręgu zainteresowania Muzeum jest zabytkowa szkoła znajdująca się w niedalekiej wsi Winna Chroły. Naturalną konsekwencją pozyskania jej jako filii in situ, będzie wyposażenie ekspozycji prezentującej szkolnictwo wiejskie. Jest to kolejny kierunek gromadzenia muzealiów.
Muzeum Weterynarii w ciągu ostatnich lat dąży do wzbogacenia biblioteki o prace z zakresu lecznictwa zwierząt. Ten kierunek będzie kontynuowany w latach kolejnych.
W oparciu o zakupy aukcyjne i antykwaryczne planowane jest pozyskanie literatury dziewiętnastowiecznej (książki i czasopisma), także o wiele rzadszych pozycji z wieku osiemnastego o tematyce zbieżnej z profilem Muzeum. Uzyskane pozycje stanowić będą cenne uzupełnienie zbiorów, materiały do badań naukowych oraz źródła ikonografii.
Tą samą drogą planowane jest pozyskiwanie dokumentów oraz fotografii związanych z historią polskiej weterynarii w celu dalszego uzupełniania archiwum dokumentów oraz fotografii.
Dział Techniki Rolniczej zamierza kontynuować uzupełnianie kolekcji silników (parowych, spalinowych, elektrycznych). Dotychczas w dziale zgromadzono 23 tego typu eksponaty. Należy rozwinąć istniejącą kolekcję sieczkarń (20 szt. w zbiorach) oraz kieratów (12). Dział zamierza rozpocząć kolekcjonowanie ciągników wykonanych samodzielnie przez rolników na bazie różnego rodzaju silników.
Dział Historii Chowu i Hodowli Zwierząt Gospodarskich zamierza skupić się na gromadzeniu dokumentów oraz przedmiotów związanych z rozwojem hodowli owiec i bydła na Podlasiu do połowy XX wieku.
Dział Historii Uprawy Roślin w najbliższych latach zamierza skupić się na gromadzeniu dokumentów, fotografii, a także starej literatury dotyczącej szeroko rozumianej uprawy roślin, ich przetwarzania, użytkowania w gospodarstwach wiejskich i przemyśle rolno-spożywczym. Ponadto powiększane będą sukcesywnie kolekcje zabytków związanych z gospodarką leśną: narzędzia, instrumenty, dokumenty i fotografie, a także trofea myśliwskie i literatura związana z łowiectwem.
W związku z planowanym poszerzeniem powierzchni wystawienniczej w podpiwniczeniu oficyny, Dział Tradycji Zielarskich zamierza gromadzić zbiory pod kątem powiększenia ekspozycji: aparaturę do produkcji leków galenowych, utensylia apteczne, stare opakowania po lekach ziołowych, starą literaturę farmakognostyczną.

Wystawiennictwo

W zakresie organizacji i modernizacji wystaw stałych Muzeum, zaplanowano na najbliższe lata kilka ważnych przedsięwzięć.
W związku z planowanym pozyskaniem kilku obiektów budownictwa drewnianego, skansen poszerzy swą ofertę ekspozycyjną. Będą to: wnętrze kościoła, wnętrze cerkwi, wnętrze chałupy białoruskiej z przełomu lat 50/60 XX wieku wraz z warsztatem wiejskiego fryzjera (całość wyposażenia warsztatu jest w zbiorach Muzeum od 2004 roku), walonkarstwo (produkcja walonek w warunkach gospodarstwa wiejskiego, w oparciu o istniejący w zbiorach warsztat walonkarski); ekspozycja w istniejącym spichlerzu z Lubowicza).
W związku z przypadającą na 2007 rok dwudziestą piątą rocznicą otwarcie Muzeum Weterynarii trwają prace, mające zakończyć się w przyszłym roku, które wzbogacą jego wystrój, poprawią stronę edukacyjną oraz plastyczną ekspozycji. Eksponaty zostaną wyposażone w dwujęzyczne (polski i angielski) podpisy (ok. 70% już istnieje), umieści się dodatkowe materiały ikonograficzne oraz opisy. W sali historycznej dokonana zostanie częściowa zmiana scenariusza, co jest spowodowane planowanym umieszczeniem w tej części ekspozycji popiersia prof. Wiesława Bareja, człowieka wielce zasłużonego dla polskiej weterynarii. W. w. pracom towarzyszyć będzie remont pomieszczeń ekspozycyjnych.
Ekspozycja Działu Tradycji Zielarskich, powstała w 2004 roku jest jedną z ciekawszych ofert Muzeum. W związku z niewielką powierzchnią, zajmowaną przez nią w piwnicach oficyny, rozważane jest jej rozszerzenie poprzez wykorzystanie przylegających pomieszczeń, zajmowanych obecnie przez archiwum. W dwóch nowych salach znajdą się: biblioteka (część naukowa apteki i zarazem biblioteka Działu) oraz sala ekspedycyjna apteki.
Pawilon mieszczący dotychczas wystawę Działu Historii Uprawy Roślin Gospodarskich, po uprzednim remoncie zostanie wyposażony w nową ekspozycję prezentującą historię rolnictwa w znacznie szerszym zakresie. Obejmować ona będzie okres od prehistorii do początków racjonalnego, opartego na podstawach naukowych rolnictwa. Stanie się ona jedną z głównych ekspozycji prezentowanych zwiedzającym, miejscem przeprowadzania lekcji z zakresu historii rolnictwa.
Zmianie ulegną wystawy znajdujące się na piętrze pałacu Starzeńskich. Dotychczas prezentowano tam historię lokalną oraz skrótowo historię rolnictwa. Pierwsza
z planowanych wystaw ma pomieścić, przeniesiony z parteruSalonik Rodu Ciechanowieckich. Ekspozycja ta wymaga wzbogacenia jej o stylowe meble (służące do aranżacji saloniku), w których wyeksponowane zostaną dokumenty i pamiątki związane z tą rodziną oraz o wyroby rzemiosła artystycznego (lampy naftowe, zabytkowe lichtarze, akcesoria kancelaryjne itp.
Kolejna ekspozycja - Sala Historii Ciechanowca, urządzona zostanie w stylu często spotykanych we dworach izb pamięci – pomieszczeń, w których gromadzono rodzinne pamiątki. W scenerii zabytkowych mebli – z różnych epok historycznych – umieszczone zostaną najcenniejsze, zachowane do dnia dzisiejszego pamiątki związane z Ciechanowcem: grafiki, dokumenty, tłoki pieczętne oraz wyroby rzemiosła artystycznego. Planowane jest zorganizowanie, w miarę możliwości przestrzennych, bloków tematycznych – poświęconych właścicielom naszego miasta (ze szczególnym uwzględnieniem rodziny Starzeńskich – właścicieli zespołu pałacowo – parkowego Ciechanowiec – Nowodwory, sprawom szkolnictwa, gospodarce miasta, jego historii itp.
Wnętrze ziemiańskie, które według planu ma zająć trzy największe sale pałacu, podzielone zostanie na następujące części: pokój gościnny (biblioteka), jadalnia i sypialna. Do każdej z wymienionych części konieczny jest zakup stylowych mebli, rozlicznych akcesoriów – lichtarzy, lamp, wyrobów z porcelany i brązów stanowiących wyposażenie serwantek, zastawy stołowej: obiadowej i kawowej, akcesoriów fajansowych do utrzymania higieny. Dodatkowo – niezbędny jest zakup obrazów, tkanin, płaskorzeźb, broni białej i innych elementów zagospodarowania ścian pałacu. Wskazane było by również kupno zabytkowych lub stylizowanych dywanów oraz wyprawionych skór zwierzęcych – do nakrycia podłóg.
W pokoju gościnnym (bibliotece) niezbędny jest żeliwny lub brązowy kominek oraz – co jest rzeczą oczywistą – księgozbiór, który posłuży do zapełnienia zabytkowych regałów z książkami. Dobór księgozbioru powinien być przeprowadzony pod kątem wykorzystania do badań naukowych oraz tematyki związanej z regionem i problematyką wiejską. Miłym akcentem uzupełniającym pokoju gościnnego (biblioteki) może być zabytkowy globus, zegar wiszący (sprawny!), a przy wejściu – zabytkowy stojak na parasole z równie zabytkowymi parasolami.
W przypadku jadalni, obok stołu, krzeseł, kredensów z zastawą stołową (niezależną od tej, która znajdzie się na stole, powinny zostać zakupione obrusy, serwety i serwetki, tace, lampy naftowe i lichtarze, samowary, czajniki i czajniczki metalowe, misy cynowe do mycia rąk podczas posiłku i wiele innych drobnostek.
W sypialni – obok łoża rodzinnego lub dwóch osobnych, powinny znaleźć się: toaletki pana i pani, z pełnym wyposażeniem (grzebienie, szczotki, lokówki do włosów, pojemniki na pachnidła i kremy, lokówki i prawidełka do układania wąsów itp.), szafki nocne (z wyposażeniem, czyli porcelanowymi lub fajansowymi nocnikami), z leżącymi na nich drobiazgami: okulary, książeczka do nabożeństwa, indywidualna lampa naftowa lub metalowy lichtarz. Do tego powinna być oczywiście odpowiednia pościel i nakrycia (kapy), na łóżka.
Ekspozycja stała – Na plebani księdza K. Kluka stanowić będzie uzupełnienie i dopełnienie istniejącej już w Muzeum Rolnictwa wystawy stałej poświęconej
Patronowi naszej placówki – Ksiądz Krzysztof Kluk – życie i dorobek naukowy, która przeniesiona zostanie do Dworu Myśliwskiego z Siemion, gdzie zlokalizowana zostanie również nowa ekspozycja. Wystawa Na plebanii księdza K. Kluka ma przybliżyć widzowi, (zwłaszcza młodzieży szkolnej), realia życia i pracy ciechanowieckiego uczonego.
W dworku z Zarąb zostanie usytuowana wystawa – Izba sybiracka, przeniesiona z dotychczasowego obiektu – chaty z Radziszewa.

Praca naukowo-badawcza

Pracownicy merytoryczni Muzeum proponują do realizacji następujące tematy badawcze:

  • Historia Ciechanowca i okolic – kontynuacja badań prowadzonych od blisko dwudziestu lat, które zaowocowały kilkoma artykułami w Studiach Łomżyńskich, Kwartalniku Historii Kultury Materialnej, Roczniku NMR w Szreniawie oraz kilkudziesięcioma artykułami w prasie regionalnej i lokalnej, jak również – monografią Banku Spółdzielczego
    w Ciechanowcu. Planowane jest wydanie pod koniec 2007 roku monografii Ciechanowca do 1946 roku oraz kolejnej monografii Ciechanowca (lata 1947 – 2007), do roku 2010.
  • Historia spółdzielczości wiejskiej – kontynuacja badań, które zaowocowały dwoma artykułami w Studiach Łomżyńskich.
  • Dzieje przemysłu i handlu w powiecie wysokomazowieckim (obejmujący okres od utworzenia powiatu w ramach guberni łomżyńskiej w 1866 roku)– podjęcie kolejnego tematu badawczego, począwszy od 2008 roku.
  • Lecznictwo ludowe na obszarze Zachodniego Podlasia oraz Wschodniego Mazowsza – temat badawczy Działu Tradycji Zielarskich.
  • Roślinne środki stosowane w zwalczaniu pasożytów zwierząt – temat Muzeum Weterynarii,
  • Bibliografia historii polskiej weterynarii; informacje biograficzne – temat prowadzony od kilku lat. Zmierza do stworzenie w Muzeum bazy danych biograficznych polskich lekarzy weterynarii. W tym zakresie Muzeum współpracuje z Ośrodkiem Historii Medycyny Weterynaryjnej i Deontologii Wydziału Medycyny Weterynaryjnej SGGW. Ośrodek zamierza wydać „Słownik Polskich Lekarzy Weterynarii”.

Wydawnictwa

Ukazujący się od 2005 roku Ciechanowiecki Rocznik Muzealny jest niezbędnym elementem działalności każdej placówki muzealnej, świadczącym o prowadzonej w niej działalności naukowo – badawczej. Jest on również środkiem do promocji działalności kulturalno – oświatowej oraz informatorem na temat zbiorów muzealnych oraz możliwości z ich skorzystania przez osoby prowadzące badania naukowe. Na łamach I tomu Rocznika, obok pracowników Muzeum Rolnictwa, swoje publikacje zamieścili profesorowie od wielu lat współpracujący z Muzeum Rolnictwa. Wśród materiałów zgłoszonych do II tomu rocznika znajdują się ciekawe artykuły badawcze oraz unikatowe dokumenty związane z osobą księdza Krzysztofa Kluka, odkryte przez prof. Zbigniewa Wójcika w Wilnie. Celem wydania kolejnych tomów Ciechanowieckiego Rocznika Muzealnego, jest chęć udostępnienia szerokiemu kręgowi badaczy – regionalistów możliwości publikacji wyników prowadzonych przez nich badań naukowych. Wydawnictwo to ma również za zadanie dokumentowanie działalności merytorycznej prowadzonej w Muzeum Rolnictwa im. ks. K. Kluka w Ciechanowcu, promocje zbiorów muzealnych oraz dorobku naukowego wspomnianej placówki i osób sprawujących merytoryczną opiekę nad jej działalnością.
Muzeum Rolnictwa w 2005 roku wydało pierwszy tom Pamiętników Historycznych autorstwa Józefa Włodka noszącego tytuł: Dzieje zagłady ziemiaństwa polskiego południowo – zachodniej Białostocczyzny w latach 1939 – 1944.
W roku 2006 planowane jest wydanie drukiem drugiego tomu Pamiętników Historycznych autorstwa Józefa Włodka noszącego tytuł: Profesor Kazimierz Rogoyski. Jego życie i praca dla rolnictwa polskiego, będącego kolejnym unikatowym opracowaniem – paradokumentem z lat 1920 – 1941, nawiązującym we fragmentach do czasów wcześniejszych – do połowy XIX wieku. Kolejne dziesięć tomów Pamiętników Historycznych, wydawanych będzie w kolejnych latach, w miarę pozyskiwania środków na ten cel.
W planach wydawniczych Muzeum uwzględnia się edycję opracowań autorstwa Stanisława Nienałtowskiego. Pierwszym jest tekst „Wieś Spokojna”, kolejnym zaś „Pamiętniki”.
W związku z wyczerpywaniem się nakładów dotychczasowych wydawnictw oraz zmianami w wystawach stałych, ważnym zadaniem będzie wydanie nowych katalogów dwóch wystaw: Muzeum Weterynarii oraz Tradycje Zielarskie.
W ofercie Muzeum zauważ się brak wydawnictw o charakterze pamiątkarskim. Mamy tu na myśli pocztówki prezentujące Muzeum, jego ekspozycje, wybrane muzealia. Rozważa się także stworzenie monografii najbardziej atrakcyjnych wystaw, czy kolekcji, które – bogato ilustrowane będę stanowiły interesującą i cenna pamiątkę z Muzeum.

Imprezy kulturalne, działalność promocyjna

Muzeum organizuje od lat szereg wydarzeń, z których część zrosła się na stałe z placówką i stanowi interesujący i cenny wkład w kalendarz imprez Województwa.

Jarmark Świętego Wojciechajesttrwałym elementem historii i kultury naszego miasta - Ciechanowca. Odbywa się on zawsze w ostatnią niedzielę kwietnia lub pierwszą niedzielę maja, na terenie Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka, dzięki staraniom władz naszego miasta oraz dyrekcji Muzeum Rolnictwa, został on przywrócony do istnienia po wielu latach niebytu. W kolejnych latach impreza będzie kontynuowana przy niezmienionej formule: handlowo – rozrywkowej.
Zajazd Wysokomazowiecki, to wspólna inicjatywa Starostwa Wysokomazowieckiego i Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka,odbywana corocznie w nowej konwencji tematycznej (był już zajazd szlachecki oraz wesele szlacheckie). Będzie ona kontynuowana w dotychczasowej wersji podwójnej (pierwsza impreza w Kurowie, tydzień później – w Ciechanowcu).
Konkurs na wykonanie palmy wielkanocnej – jest organizowany od 1997 roku. Corocznie bierze w nim udział ok. 500 wykonawców. Planowane jest utrzymanie go
w dotychczasowej formie.
Podlaskie Święto Chleba – organizowany w nowej formule od 2002 roku. Uczestniczy w nim ok. 10-15 tys. widzów. W ramach imprezy organizowane są: pokaz dożynkowy, konkurs na wykonanie równianki. Planuje się zwiększenie ilości wystawców (piekarni) z kraju, a także zaproszenie piekarzy z innych krajów: Białoruś, Litwa, Niemcy, Bułgaria.
Konkurs gry na instrumentach pasterskich – ostatnimi laty bierze w nim udział ok. 150 wykonawców. Planuje się do 2013 roku przekształcenie konkursu o randze ogólnopolskiej i poszerzenie kręgu instrumentalistów o zawodników z: Bułgarii, Słowacji, Austrii, Włoch, Francji, Hiszpanii, Portugalii i Finlandii.
Ważnym atutem placówki jest osoba patrona – księdza Krzysztofa Kluka. Od lat pracownicy merytoryczni w swych działaniach propagują jego osiągnięcia naukowe. Zostało zorganizowane szereg sesji, powstały liczne prace analizujące dorobek naukowy Wielkiego Ciechanowiecczanina.
W najbliższym okresie planowanych jest przeprowadzenie kilku projektów mających wypromować osobę naszego patrona jako swoisty znak firmowy. Projekt pierwszy to „Ławeczka z Księdzem Klukiem” – odlew naturalnej wielkości siedzącej postaci (np. czytającej książkę), przy której turyści będą mogli robić pamiątkowe zdjęcia. Kolejny projekt „Statuetka” – kopia pomnika, bądź popiersia ks. Kluka, która w edycji rocznej wręczana byłaby osobom i instytucjom najbardziej zasłużonym dla rozwoju Muzeum. Ostatnim jest projekt „Klukówka”. Polegać będzie na wypromowaniu produktu lokalnego – nalewki ziołowej, w oparciu o doświadczenia działu zielarskiego Muzeum. Wierzymy, że zaproponowane projekty przyczynią się do rozpropagowania osoby naszego patrona wśród szerszego grona odbiorców.
Kolejnym ważnym zadaniem, które postawiło przed sobą Muzeum jest „pokrycie” najbliższego terenu (miasto i gmina) elementami dekoracyjnymi, utrzymanymi w stylistyce ludowej, wzbogaconymi o akcenty rolnicze, a będącymi jednocześnie obiektami informującymi o istnieniu Muzeum w Ciechanowcu i wskazującymi dojazd.

Infrastruktura

Dzięki pozyskaniu środków z Ministerstwa Kultury oraz Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w najbliższych miesiącach Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu przeprowadzi szereg prac inwestycyjnych. Zapoczątkowane w 2006 roku prace, które potrwają do 2007 roku mają na celu poprawę zabezpieczenia Muzeum, modernizację instalacji, poprawę atrakcyjności głównego budynku – pałacu, a także znaczne poszerzenie oferty noclegowej. Działania tegoroczne obejmą w pałacu - remont sal ekspozycyjnych z montażem instalacji alarmowej, remont toalet, hollu, recepcji, klatek schodowych, schodów zewnętrznych, elewacji, modernizację instalacji kanalizacyjnej. Zostanie przeprowadzony remont widowni amfiteatru, oraz budowa altanki nad stawem na wzór istniejącej pierwotnie. Dokonana będzie wymiana dotychczasowego, będącego w złym stanie, ogrodzenia wraz z remontem bram bocznych i bramy głównej. Modernizacji ulegnie zewnętrzna instalacja kanalizacyjna. Zostanie wybudowana wiata stalowa, ochraniająca ekspozycję plenerową Działu Techniki Rolnej.
W 2007 roku nastąpi rozbudowa i remont oświetlenia Muzeum. Na 2007 rok planowane jest stworzenie zespołu obiektów skansenowskich przeznaczonych na miejsca noclegowe dla turystów. W ramach tej inwestycji planuje się: przebudowę wnętrz chaty dworkowej z Kiersnowa i chaty z Radziszewa na kwatery mieszkalne uwzględniającej obowiązujące standardy (instalacje c.o., i kanalizacyjne, pomieszczenia nieprzechodnie z odrębnymi łazienkami i sanitariatami), przeniesieni chaty z Drewnowa Lipskich z terenu skansenu C i wyposażenie go w instalacje elektryczne, c.o. i kanalizacyjne z przeznaczeniem na kwatery mieszkalne. Zostanie przeprowadzony remont dworku z Siemion obejmujący: przebudowę wnętrz wraz z wymianą instalacji kanalizacyjnej w podpiwniczeniu dworu z Siemion, mającej na celu powiększenie sali kominkowej, przebudowę sanitariatów i pomieszczeń zaplecza, adaptację poddasza na sale wystawowe uwzględniającej jego ocieplenie, modernizacji instalacji elektrycznej w całym dworze, odwodnienie terenu wokół dworu z Siemion oraz wykonanie izolacji pionowej fundamentów obiektu.

Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu posiada blisko 25 tysięcy eksponatów.
Są one aktualnie przechowywane w zaadaptowanych na ten cel pomieszczeniach obiektów zespołu pałacowego (pałac, oficyna, stajnie, wozownia) oraz w wybranych obiektach na terenie skansenu. Powoduje to rozdrobnienie miejsc przechowywania muzealiów, niekiedy niewystarczające zabezpieczenie oraz niewygodę w opracowywaniu, konserwacji oraz użyczaniu. Zbudowanie jednego, centralnego magazynu da możliwość zlikwidowanie w. w. niedogodności. W ramach magazynu zostanie wydzielona pracownia działu inwentarzy. Ponadto w ramach inwestycji umieści się jednym kompleksie pracownię konserwatorską oraz stolarską wraz z pomieszczeniem socjalnym. Obok pracowni stolarskiej znajdzie się wiata do przechowywania drewna: materiału do prac stolarskich oraz drewna opałowego (Muzeum posiada system centralnego ogrzewania bazujący na drewnie). W skład zaplecza wejdzie także garaż na ciągniki oraz maszyny wykorzystywane do prac na terenie Muzeum, lokalne: kotłownia oraz oczyszczalnia ścieków. Teren zostanie ogrodzony oraz ma być wykonana droga dojazdowa, parking dla samochodów. Wykonana zostanie nowa linia energetyczna, oświetlenie terenu oraz system instalacji przeciwpożarowej.

Druga grupa planowanych prac dotyczy obiektów zabytkowych: oficyny oraz stajni. W tej pierwszej oraz w pawilonach do niej przylegających znajdują się pomieszczenia ekspozycyjne. W planach Muzeum jest: ocieplenie pawilonów, malowanie ścian, położenie posadzek, remont oświetlenia, zamontowanie ogrzewania, wymiana okien i drzwi, co zapewni polepszenie warunków eksponowania muzealiów oraz ich udostępniania.
W pawilonach zamierzamy zorganizować nową ekspozycję prezentującą historię rolnictwa. Konieczna jest wymiana znajdującej się na dziedzińcu oficyny mocno już zużytej wylewki betonowej i zastąpienie jej brukiem, zaś na ścieżce przy plenerowej ekspozycji rzeźb – położenie kostki.
W budynku oficyny wykonany będzie remont pomieszczeń znajdujących się wewnątrz: pracowni, sal ekspozycyjnych oraz toalet, także korytarzy i schodów. Ponadto planowane jest wykonanie remontu elewacji zewnętrznej muru okalającego dziedziniec oficyny: od jej budynku, aż do stajni – Muzeum Weterynarii.
Planowane są prace mające na celu powiększenie powierzchni wystawienniczej pod oficyną. W tym celu należałoby wykonać przejście między dotychczasową ekspozycją, a przylegającym do nie archiwum, dostosowanie stylistyczne nowej powierzchni (stara ceglana piwnica) oraz wykonanie niezbędnych prac instalacyjnych.
Obok oficyny znajduje się szklarnia używana przez działy: Tradycji Zielarskich oraz Historii Uprawy Roślin. W planach Muzeum jest jej zlikwidowanie oraz ustawienie nowej – o wymiarach zwiększających jej efektywność oraz dostosowanej architektonicznie do zabytkowej zabudowy zespołu pałacowego.
Po obu stronach bramy wjazdowej, przy ul. Pałacowej na terenie tzw. skansenu C, znajdują się dwa obiekty: tzw. „leśniczówka”, dzierżawiona dotychczas na cele handlowe oraz tzw. „stróżówka” będąca budynkiem mieszkalnym. Stróżówka ma być docelowo budynkiem mieszczącym kasy Muzeum, zaś leśniczówka ma być wykorzystywana jak dotychczas.
W związku z tym konieczne są następujące prace remontowe: ocieplenie budynków, malowanie elewacji, malowanie pomieszczeń wewnątrz, wymiana stolarki okiennej i drzwiowej oraz podłóg, wymiana dachówki, remont oświetlenia oraz założenie w obu obiektach instalacji centralnego ogrzewania, remont sanitariatów. Piece centralnego ogrzewania znajdą się w piwnicach chaty z Moczydeł sąsiadującej z w. w. budynkami.
W stajniach znajduję się unikalna ekspozycja – Muzeum Weterynarii. Wystawa powstała z 1982 roku i budynek wymaga przeprowadzenia prac renowacyjnych: remontu dachu, elewacji zewnętrznej, wymiany stolarki okiennej i drzwiowej, malowania ścian wewnątrz budynku, wyłożenie terakotą III sali ekspozycyjnej, remont schodów zewnętrznych. Betonowy dziedziniec przed Muzeum wymaga wymiany na bruk. Pomiędzy budynkami znajduje się ceglany ażurowy mur, który także wymaga remontu.
Przy Muzeum Weterynarii planowane jest utworzenie parkingu dla pracowników. W tym celu część trawnika zostanie zniwelowana i pokryta kostką. Znajdująca się pobliżu studnia zostanie zrekonstruowana.
Znajdujący się przy wozowni pawilon ekspozycyjny Działu Techniki Rolniczej wymaga remontu. Planowane jest: malowanie z zewnątrz i wewnątrz metalowych oraz drewnianych elementów konstrukcyjnych, remont oświetlenia oraz wykonanie osobnego wejścia na ekspozycję.
W związku z przeniesieniem na teren skansenu trzech wystaw („Izba Sybiracka”, „Na plebani u Księdza Kluka”, „Ksiądz Krzysztof Kluk – życie i dorobek naukowy”), oraz poszerzeniem sal ekspozycyjnych Muzeum Pisanki w dworze z Siemion, koniecznym jest przeprowadzeni prac adaptacyjnych w nowych pomieszczeniach. Dokonane będą w: trzech pomieszczeniach dworu z Siemion oraz pomieszczeniach w dworku z Zarąb.
Kolejnym zadaniem, które powinno zostać zrealizowane to przebudowa ciągów komunikacyjnych Muzeum. Aktualnie drogi są pokryte asfaltem, betonem, bądź są to drogi bite. Aby zapewnić terenowi właściwy wygląd, ułatwić odpływ deszczówki oraz poruszanie się po Muzeum, należy wymienić istniejące nawierzchnie oraz skorygować ukształtowanie terenu. Nawierzchnie dróg w zależności od ich przeznaczenia
i historycznego charakteru będą pokryte: kostką granitową, brukiem z kamienia polnego, brukiem betonowym lub żwirem. W planach jest także wybudowanie na gazonie przed pałacem fontanny.
Jednym z podstawowych zadań Muzeum jest zabezpieczanie przechowywanych muzealiów. Stąd w planach jest dokonanie trzech inwestycji z tego zakresu. Pierwsza to uzupełnienie systemu monitoringu elektronicznego o dotychczas niezabezpieczone obiekty. Druga zaś dotyczyć będzie remontu instalacji odgromowej na terenie skansenu. W dalszej kolejności planowane jest pokrycie terenu muzeum systemem monitoringu za pomocą kamer.
Muzum jest nie tylko instytucją przechowującą oraz udostępniającą zabytki, prowadzącą badania naukowe, ale także miejscem konferencji, spotkań, także o charakterze integracyjnym, rekreacyjnym. Aktualnie istniejący teren przeznaczony na ogniska wymaga dostosowania do przyjmowania większych grup, a także zapewnienia im wyższego komfortu.
Zostaną przeprowadzone prace w parku muzealnym. W ramach tego projektu powinny zostać wykonane działania konserwatorskie zmierzające do zabezpieczenia i uwydatnienia walorów zabytkowych parku. Głównymi kierunkami prac będą: przywrócenie osi i powiązań widokowych, urządzenie parku zgodnie z zasadami obowiązującymi w parkach krajobrazowych, prace pielęgnacyjne w odniesieniu do drzew pomnikowych, wprowadzenie elementów małej architektury o wyglądzie przystającym do charakteru parku.
Muzeum przeprowadza procedury niezbędne do pozyskania w 2006 roku budynku zabytkowej szkoły w Winnej Chroły (wieś oddalona o ok. 8 km od Muzeum). Następnymi krokami będą prace remontowe samego budynku, ogrodzenia, zagospodarowanie terenu. W planach jest utworzenie w niej ekspozycji „Szkoła wiejska” oraz zaadaptowanie części budynku na cele edukacyjne.

Organizacja, kadry

Sporym niedoborem w ofercie Muzeum jest brak oferty gastronomicznej. Aktualnie niemalże standardem jest istnienie w muzeach przynajmniej skromnej kafeterii. Nasza placówka, zważywszy na jej charakter, mogłaby wystąpić z bardziej interesującą propozycją kuchni regionalnej. W najbliższych latach, więc należy dokonać zabiegów organizacyjnych, aby we własnym zakresie, bądź we współpracy z inwestorem z zewnątrz stworzyć w Muzeum obiekt gastronomiczny.
Opisane wyżej działania, zwłaszcza w zakresie infrastruktury wymagać będą wzmocnienia kadry. Należałoby zwiększyć ilość etatów do ok. 50. W sektorze turystycznym (noclegi, gastronomia) powinny znaleźć zatrudnienie 4 osoby. Cztery nowe miejsca pracy zostaną zorganizowane w działach merytorycznych. Szczególnie ważnym będzie utworzenie działu inwentarzowo-konserwatorskiego, który zajmował się będzie prowadzeniem nowo powstałego magazynu, dbał o przechowywane tam zbiory.

9. Cele strategiczne

Działania merytoryczne

  • pozyskanie obiektów budownictwa drewnianego: kościoła, cerkwi, chaty podlaskiej, chaty białoruskiej, obory,
  • powiększenie kolekcji: dywanów dwuosnowowych i oleodruków o tematyce religijnej, dzieł Ignacego Pieńkowskiego, starej literatury weterynaryjnej, archiwaliów o tematyce weterynaryjnej, kieratów, sieczkarń, silników, dokumentów i przedmiotów związanych z rozwojem hodowli owiec i bydła na Podlasiu do poł. XX w., literatury i archiwaliów dotyczących uprawy roślin i leśnictwa, trofeów myśliwskich, utensyliów aptecznych, aparatury do produkcji leków, starej literatury farmakognostycznej
  • stworzenie nowych kolekcji – malarstwo polskie XIX i XX wieku o tematyce rolniczej, ciągniki wykonane samodzielnie przez właścicieli,
  • pozyskanie muzealiów dla przyszłych wystaw: ziemiaństwo i drobna szlachta, wnętrze kościoła, wnętrze cerkwi, stara szkoła, historia rolnictwa,
  • utworzenie nowych wystaw w skansenie: wnętrze kościoła, wnętrze cerkwi, warsztat wiejskiego fryzjera, walonkarstwo, plebania księdza Kluka,
  • przeniesienie wystaw na teren skansenu: Ksiądz Krzysztof Kluk – życie i dorobek naukowy (z oficyny do dworu z Siemion), Izba Sybiracka (z chaty z Radziszewa do dworku z Zarąb),
  • modernizacja istniejących i stworzenie nowych ekspozycji w pałacu: Sala Historii Ciechanowca, Salonik Rodu Ciechanowieckich, Wnętrze Ziemiańskie,
  • utworzenie wystawy Historia Rolnictwa w pawilonie wystawienniczym obok oficyny,
  • remont i modernizacja wystawy stałej Muzeum Weterynarii,
  • powiększenie ekspozycji – „Tradycje Zielarskie”,
  • utworzenie w szkole w Winnej Chroły ekspozycji – „Wiejska Szkoła”,
  • prowadzenie głównych tematów badawczych: historia Ciechanowca, historia spółdzielczości wiejskiej, dzieje przemysły i handlu w pow. wysokomazowieckim, lecznictwo ludowe na obszarze zachodniego Podlasia, środki roślinne w leczeniu zwierząt, bibliografia historii polskiej weterynarii,
  • wydawnictwa muzealne: „Ciechanowiecki Rocznik Muzealny”, „Pamiętniki” Józefa Włodka, „Wieś Spokojna” i „Pamiętniki” Stanisława Nienałtowskiego, katalogi wystaw stałych: Muzeum Weterynarii i Tradycje Zielarskie, widokówki i foldery,
  • kontynuacja oraz poszerzanie formuły wiodących imprez Muzeum: Jarmark Św. Wojciecha, Zajazd Wysokomazowiecki, Konkurs na wykonanie palmy wielkanocnej, Podlaskie Święto Chleba, Konkurs gry na instrumentach pasterskich,
  • realizacja projektów promocyjnych związanych z osobą ks. Krzysztofa Kluka,
  • dokładne oznakowanie dojazdów do Muzeum z terenu gminy.

Cele w zakresie infrastruktury

  • remont pałacu (piętro, holl, korytarze, stolarka okienna, elewacja, schody zewnętrzne),
  • remont ogrodzenia i bram,
  • utworzenie zespołu obiektów skansenowskich z miejscami noclegowymi,
  • remont dworu z Siemion,
  • budowa zespołu magazynowo-konserwatorskiego,
  • remont pawilonów wystawienniczych przy oficynie,
  • remont pawilonu przy wozowni,
  • remont wnętrza oficyny oraz jej dziedzińca,
  • remont muru wokół dziedzińca oficyny,
  • powiększenie powierzchni wystawienniczej w piwnicach pod oficyną,
  • remont stajni (Muzeum Weterynarii) oraz ich dziedzińca,
  • wykonanie parkingu przy Muzeum Weterynarii,
  • remont muru ceglanego przy stajni i oficynie oraz powozowni
  • remont budynków: „stróżówki” i „leśniczówki”,
  • budowa nowej szklarni,
  • remont dróg na terenie Muzeum,
  • zbudowanie fontanny na gazonie przed pałacem,
  • utworzenie terenu przeznaczonego na organizację ognisk,
  • remont instalacji odgromowej,
  • uzupełnienie instalacji alarmowej,
  • zamontowanie telewizji przemysłowej,
  • prace konserwatorskie w parku,
  • remont szkoły w Winnej Chroły.

Cele organizacyjne

  • stworzenie lokalu gastronomicznego,
  • zwiększenie ilości etatów o 8, w tym utworzenie działu inwentarzowo-konserwatorskiego

10. Harmonogram działań

2007 2008 2009 2010
z budżetu organiza-tora pozostałeśrodki z budżetu organiza-tora pozostałeśrodki z budżetu organiza-tora pozostałeśrodki z budżetu organiza-tora pozostałeśrodki
1. Remont pałacu 86.201 775.806
2. Remont ogrodzenia i bram Muzeum 81.118 730.063
3. Remont i rozbudowa oświetlenia Muzeum 50.686 456.177
4 Remont dworku z Kiersnowa, chaty z Radziszewa i chaty z Lipskich 99.308 893.777
5. Remont dworu z Siemion 37.292 335.633
6. Remont Muzeum Weterynarii 100.000 430.000
7. Remont instalacji odgromowej 6.500 19.500 6.500 19.500 6.500 19.500
8.. Adaptacja pomieszczeń w dworze z Siemion i dworku z Zarąb na sale wystawowe 25.000 75.000 25.000 75.000
9. Budowa zaplecza magazynowo-konserwatorskiego 450.000 1.350.000 450.000 1.350.000
10. Remont wnętrza oficyny 37.500 112.500 37.500 112.500
11 Remont pawilonów wystawienniczych przy oficynie 62.500 187.500
12. Remont muru ceglanego przy stajniach, oficynie i powozowni 20.000 60.000 20.000 60.000
13. Remont „stróżówki” i „leśniczówki” 20.000 60.000
14. Budowa szklarni dworskiej
15. Remont dróg na terenie Muzeum 100.000 300.000 100.000 300.000
16. Wybudowanie fontanny przed pałacem 35.000 105.000
17. Utworzenie terenu przeznaczonego na ogniska 18.500 55.500
18. Prace konserwatorskie w parku 25.000 75.000 25.000 75.000 25.000 75.000
19. Remont szkoły w Winnej Chroły 125.000 375.000 125.000 375.000 125.000 375.000
20. Przeniesienie na teren skansenu kościoła, gromadzenie muzealiów niezbędnych do wyposażenia obiektu 62.500 187.500 100.000 300.000 100.000 300.000
21. Przeniesienie na teren skansenu chaty podlaskiej
22. Przeniesienie na teren skansenu cerkwi, gromadzenie muzealiów niezbędnych do wyposażenia obiektu
23. Montaż instalacji alarmowej
24. Montaż instalacji monitorującej
25. Prace wykończeniowe i zakup wyposażenia do obiektów zmodernizowanych w ramach ZPORR 62.500 187.500
2011 2012 2013
z budżetu organizatora pozostałeśrodki z budżetu organizatora pozostałeśrodki z budżetu organizatora pozostałeśrodki
1. Remont pałacu
2. Remont ogrodzenia i bram Muzeum
3. Remont i rozbudowa oświetlenia Muzeum
4 Remont dworku z Kiersnowa, chaty z Radziszewa i chaty z Lipskich
5. Remont dworu z Siemion
6. Remont Muzeum Weterynarii
7. Remont instalacji odgromowej
8.. Adaptacja pomieszczeń w dworze z Siemion i dworku z Zarąb na sale wystawowe
9. Budowa zaplecza magazynowo-konserwatorskiego
10. Remont wnętrza oficyny
11 Remont pawilonów wystawienniczych przy oficynie 62.500 187.500
12. Remont muru ceglanego przy stajniach, oficynie i powozowni
13. Remont „stróżówki” i „leśniczówki”
14. Budowa szklarni dworskiej 7.500 22.500
15. Remont dróg na terenie Muzeum 100.000 300.000 100.000 300.000
16. Wybudowanie fontanny przed pałacem
17. Utworzenie terenu przeznaczonego na ogniska
18. Prace konserwatorskie w parku 25.000 75.000 25.000 75.000
19. Remont szkoły w Winnej Chroły
20. Przeniesienie na teren skansenu kościoła, gromadzenie muzealiów niezbędnych do wyposażenia obiektu
21. Przeniesienie na teren skansenu chaty podlaskiej 125.000 375.000
22. Przeniesienie na teren skansenu cerkwi, gromadzenie muzealiów niezbędnych do wyposażenia obiektu 62.500 187.500 62.500 187.500
23. Montaż instalacji alarmowej 6.250 18.750
24. Montaż instalacji monitorującej 15.000 45.000
25. Prace wykończeniowe i zakup wyposażenia do obiektów zmodernizowanych w ramach ZPORR
2007 2008 2009 2010
z budżetu organiza-tora pozostałeśrodki z budżetu organiza-tora pozostałeśrodki z budżetu organiza-tora pozostałeśrodki z budżetu organiza-tora pozostałeśrodki
Lp. Działania operacyjne – pozyskiwanie zbiorów 31.919 33.514 35.190 36.950
1. Gromadzenie muzealiów dot. ziemiaństwa
2. Przeniesienie na teren skansenu obórki
3. Przeniesienie na teren skansenu chaty białoruskiej
4. Uzupełnienie kolekcji dywanów dwuosnowowych
5. Uzupełnienie kolekcji oleodruków
6. Uzupełnienie starej literatury weterynaryjnej i archiwaliów dot. historii weterynarii
7. Uzupełnienie kolekcji dzieł I. Pieńkowskiego
8. Gromadzenie muzealiów dot. szkolnictwa
9. Stworzenie kolekcji malarstwa polskiego z XIX i XX wieku o tematyce wiejskiej
10. Uzupełnienie kolekcji: silników, kieratów, sieczkarni
11. Stworzenie kolekcji ciągników – „samoróbek”
12. Uzupełnianie starej literatury oraz archiwaliów dot. uprawy roślin i leśnictwa
13. Uzupełnianie kolekcji trofeów myśliwskich
14. Uzupełnianie zbiorów dot. rozwoju hodowli owiec i bydła na Podlasiu do poł. XX wieku
15. Powiększenie kolekcji: utensyliów aptecznych, aparatury do produkcji leków galenowych, starej literatury farmakognostycznej
2011 2012 2013
Lp. z budżetu organiza-tora pozostałeśrodki z budżetu organiza-tora pozostałeśrodki z budżetu organiza-tora pozostałeśrodki
1 Działania operacyjne – pozyskiwanie zbiorów 38.797 40.737 42.774
2 Gromadzenie muzealiów dot. ziemiaństwa
3 Przeniesienie na teren skansenu obórki
4 Przeniesienie na teren skansenu chaty białoruskiej
5 Uzupełnienie kolekcji dywanów dwuosnowowych
6 Uzupełnienie kolekcji oleodruków
7 Uzupełnienie starej literatury weterynaryjnej i archiwaliów dot. historii weterynarii
8 Uzupełnienie kolekcji dzieł I. Pieńkowskiego
9 Gromadzenie muzealiów dot. szkolnictwa
10 Stworzenie kolekcji malarstwa polskiego z XIX i XX wieku o tematyce wiejskiej
11 Uzupełnienie kolekcji: silników, kieratów, sieczkarni
12 Stworzenie kolekcji ciągników – „samoróbek”
13 Uzupełnianie starej literatury oraz archiwaliów dot. uprawy roślin i leśnictwa
14 Uzupełnianie kolekcji trofeów myśliwskich
15 Uzupełnianie zbiorów dot. rozwoju hodowli owiec i bydła na Podlasiu do poł. XX wieku
16 Powiększenie kolekcji: utensyliów aptecznych, aparatury do produkcji leków galenowych, starej literatury farmakognostycznej
. 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013
Lp. Działania operacyjne - wystawiennictwo
1. Modernizacja wystawy Muzeum Weterynarii 1.000 9.000
2. Ekspozycja – Sala Historii Ciechanowca; pałac 10.000 90.000
3. Ekspozycja – Salonik Rodu Ciechanowieckich; pałac 10.000 90.000
4. Ekspozycja ziemiańska; pałac 10.000 90.000
5. Ekspozycja – walonkarstwo; spichlerz z Lubowicza 2.000 18.000
6. Ekspozycja – wnętrze chaty białoruskiej z przełomu lat 50/60 i warsztat wiejskiego fryzjera 2.000 18.000
7. Ekspozycja – K. Kluk – życie i dorobek naukowy; przeniesienie do dworu z Siemion 1.000 9.000
8. Ekspozycja – Izba Sybiracka; przeniesiona do dworku z Zarąb 1.000 9.000
9. Ekspozycja – plebania K. Kluka; dwór z Siemion 10.000 90.000
10. Ekspozycja – Historia Rolnictwa; pawilon 10.000 90.000
11. Ekspozycja – Szkoła wiejska; szkoła w Winnej Chroły 5.000 45.000 5.000 45.000 5.000 45.000
12. Powiększenie ekspozycji – Tradycje Zielarskie 2.000 18.000
Lp. Działania operacyjne - wydawnictwa
1. Katalog Muzeum Weterynarii 6.000
2. „Wieś spokojna” S. Nienałtowskiego 2.000 18.000
3. Katalog wystawy „Tradycje Zielarskie” 6.000
4. „Pamiętniki” S. Nienałtowskiego 2.000 18.000
5. Ciechanowiecki Rocznik Muzealny 6.000 8.000 8.000 10.000 10.000 10.000 10.000
6. „Pamiętniki” J. Włodka 1.000 9.000 1.000 9.000 1.000 9.000 1.000 9.000 1.000 9.000 1.000 9.000 1.000 9.000
Lp. Działania operacyjne - promocja
1. Wprowadzenie na terenie gminy elementów informacyjnych dot. Muzeum 12.500 37.500
2. Projekty promujące osobę księdza Kluka – „Ławeczka”, „Statuetka”, „Klukówka” 12.500 37.500
Lp. Działania organizacyjne
1. Powiększenie zatrudnienia o 2 nowe etaty 2
2. Powiększenie zatrudnienia o 6 nowych etatów 2 2 2
3. Zorganizowanie w Muzeum lokalu gastronomicznego X

11. Spodziewane efekty działań

Przedstawione powyżej zamierzenia Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu na lata 2007-2013 powinny zaowocować szeregiem konkretnych i zróżnicowanych rezultatów. Te po pewnym okresie czasu przełożą się na długofalowe oddziaływania, podnoszące poziom merytoryczny placówki, wzbogacenie i zabezpieczenie jej zbiorów, zwiększenie atrakcyjności jako miejsca odwiedzanego przez turystów.
Pozyskanie nowych obiektów lokalnego budownictwa drewnianego znacznie poszerzy ofertę skansenu (5 nowych obiektów). Pozyskany obiekt in situ – zabytkowa szkoła w Winnej Chroły zostanie zabezpieczony przed dewastacją. Zwiększy się ilość wystaw stałych (8 nowych wystaw, 6 zmodernizowanych), co współgrać będzie ze wzrostem pozyskanych eksponatów, koniecznych do ich przygotowania. Oferta wystawiennicza stanie się bardziej kompletna (kościoły, wiejskie rzemiosło, ziemiaństwo) i znacznie szerzej będzie prezentowała dziedzictwo kulturowe regionu.
Ulegnie powiększeniu kilka interesujących kolekcji Muzeum: dywany dwuosnowowe, oleodruki o tematyce religijnej, zabytkowa literatura weterynaryjna, maszyny rolnicze. Zostanie stworzona nowa, cenna kolekcja – polskie malarstwo XIX i XX wieku o tematyce rolniczej, także interesujący zbiór traktorów-„samoróbek”.
Dzięki działalności wydawniczej zostaną udostępnione potencjalnym czytelnikom cenne materiały dotyczące historii regionu, a także wyniki prac badawczych prowadzonych w działach merytorycznych Muzeum. Ponadto „drobne” wydawnictwa poszerzą ofertę pamiątkarską oraz zwiększą dochody Muzeum.
Kontynuacja oraz poszerzenie formuły organizowanych imprez o charakterze folklorystycznym, przyczyni się do dalszego promowania Muzeum poza terenem województwa, a nawet i kraju. Jednocześnie będzie miała miejsce szersza prezentacja zróżnicowanego i cennego dziedzictwa kulturowego województwa.
Działania o charakterze infrastrukturalnym przyniosą szereg wymiernych korzyści. Zmodernizowane zostaną aktualne sale ekspozycyjne (w pałacu, stajni, piwnicach pod oficyną, pawilonie wystawienniczym), jak i zostaną przygotowane nowe, m. in. powierzchnia na strychu dworu z Siemion, którą udostępni się na miejsce organizacji wystaw po plenerowych.
Pozyskany nowy obiekt – chata podlaska zostanie zaadaptowana na cele edukacyjne. Stanie się miejscem, w którym odbywać się będą lekcje muzealne, prelekcje, czy spotkania mniej formalne. Zwiększy to atrakcyjność Muzeum dla młodszych odbiorców, podniesie rangę merytoryczną placówki dzięki poszerzeniu oferty o edukację kulturową.
Budowa kompleksu magazynowo-konserwatorskiego przyczyni się do: powstania centralnego magazynu eksponatów, co spowoduje lepsze warunki przechowywania muzealiów, łatwiejsze nimi dysponowanie (likwidacja rozproszonych i niewielkich magazynów), zabezpieczenie oraz opiekę konserwatorską. Nowe pracownie: konserwatorska oraz stolarska wraz z miejscem przechowywania drewna zostaną przeniesione z terenu skansenu, co poprawi jego walory krajobrazowe, jednocześnie przyczynią się do usprawnienia prac nad zabezpieczaniem eksponatów. Udoskonalenie organizacji pracy grupy konserwatorskiej, a także poprawa walorów krajobrazowych są spodziewane po zbudowaniu na pozyskanej parceli obok magazynu i w. w. pracowni także garaży na ciągniki i maszyny używane do prac w parku i skansenie. Planowana w tym kompleksie oczyszczalnia ścieków zmniejszy uciążliwość tej inwestycji dla środowiska naturalnego.
Poprawie ulegnie zabezpieczenie terenu poprzez: uzupełnienie instalacji alarmowej, stworzenie systemu monitoringu terenu (telewizja przemysłowa), remont ogrodzenia, remont instalacji odgromowej, rozbudowę oświetlenia terenu oraz instalacji kanalizacyjnej. Te prace, podobnie jak: prace konserwatorskie w parku, remont muru ceglanego, remont dróg, remont stajni z dziedzińcem, czy budowa altanki nad stawem i fontanny przyczynią się do uatrakcyjnienia wizualnego obiektu. Odpowiednio przygotowane drogi ułatwią poruszanie się turystów po terenie Muzeum oraz przyczynią się do sprawniejszego odpływu deszczówki.
Wyremontowana widownia amfiteatru, czy stworzenie miejsca na organizację ognisk, przyczynią się do możliwości organizowania na terenie Muzeum imprez plenerowych.
Wyremontowanie i zaadaptowanie na kasy muzealne obiekt tzw. „stróżówki” przyczyni się do lepszego zorganizowania ruchu turystycznego na terenie Muzeum.
Utworzenie kompleksu budynków przeznaczonych na miejsca noclegowe jest ważną inwestycją, która poszerzy ofertę Muzeum, jako miejsca realizacji turystyki pobytowej.
W dalszej perspektywie przewidywany jest wzrost ilości osób odwiedzających Muzeum, jako efekt zwiększonej oferty kulturalnej oraz turystycznej. Posiadane miejsca noclegowe wydłużyć mogą pobyt turystów, a także poszerzyć ofertę placówki.
W połączeniu, bowiem z posiadaną salą konferencyjną miejsca hotelowe przyczynią się do tego, że Muzeum może stać się ośrodkiem organizacji konferencji, szkoleń, spotkań.
Przewiduje się, iż Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu w ciągu najbliższych lat znacznie rozszerzy swą ofertę merytoryczna oraz turystyczną. Zwiększy to ilość turystów odwiedzających Ciechanowiec, a także pozostających w mieście na dłuższe pobyty. Atrakcyjniejsza, bogatsza oferta wystawiennicza poszerzy krąg potencjalnych odbiorców. Zwiększy to dochody samej placówki, jak i środowiska. Poczynione inwestycje spowodują konieczność utworzenia nowych miejsc pracy, co bezpośrednio przełoży się na obniżenie się stopy bezrobocia na terenie gminy.

12. Prognoza finansowa

Rok 2005 Rok 2006 Rok 2007 Rok 2008 Rok 2009 Rok 2010 Rok 2011 Rok 2012 Rok 2013
Przychody 1910931 2039620 2083050 2187203 2296563 2411391 2531960 2658558 2791486
Koszty 1972456 2028700 2083050 2187203 2296563 2411391 2531960 2658558 2791486
Wynik finansowy -61525 10920 0 0 0 0 0 0 0
A. Koszty
Koszty stałe
Lp. Rodzaj wydatku Rok 2005 Rok 2006 Rok 2007 Rok 2008 Rok 2009 Rok 2010 Rok 2011 Rok 2012 Rok 2013
Koszt całkowity Przewidy- wane wykonanie Plan Wzrost o 5% Wzrost o 5% Wzrost o 5% Wzrost o 5% Wzrost o 5% Wzrost o 5%
1. koszty osobowe i administracyjne 1594155 1575700 1706050 1791353 1880920 1974966 2073714 2177400 2286270
2. koszty utrzymania obiektów 105991 98000 103000 108150 113558 119235 125197 131457 138030
SUMA 1700147 1673700 1809050 1899503 1994478 2094202 2198912 2308857 2424300
inne nieprzewidziane wydatki ok. 1,5% całości kosztów 24424 18000 20000 21000 22050 23153 24310 25526 26802
Razem koszty miesięczne 143714 140975 152421 160042 168044 176446 185268 194532 204258
Razem koszty roczne 1724571 1691700 1829050 1920503 2016528 2117354 2223222 2334383 2451102
Lp. Rodzaj wydatku Rok 2005 Rok 2006 Rok 2007 Rok 2008 Rok 2009 Rok 2010 Rok 2011 Rok 2012 Rok 2013
Koszt całkowity Przewidy- wane wykonanie Plan Wzrost o 5% Wzrost o 5% Wzrost o 5% Wzrost o 5% Wzrost o 5% Wzrost o 5%
1. gromadzernie, opracowywanie muzealiów 28951 125000 30000 31500 33075 34729 36465 38288 40203
2. zabezpieczanie i konserwacja zbiorów 23670 37000 28000 29400 30870 32414 34034 35736 37523
3. udostępnianie zbiorów 21932 12000 16000 16800 17640 18522 19448 20421 21442
4. prawadzenie badań i działalność wydawnicza 15327 10000 15000 15750 16538 17364 18233 19144 20101
5. działalność kulturalno - oświatowa i promocyjna 115338 120000 125000 131250 137813 144703 151938 159535 167512
6. remonty 42667 33000 40000 42000 44100 46305 48620 51051 53604
SUMA 247885 337000 254000 266700 280035 294037 308739 324176 340384
Razem koszty miesięczne 20657 28083 21167 22225 23336 24503 25728 27015 28365
Razem koszty roczne 247885 337000 254000 266700 280035 294037 308739 324176 340384
Lp. Rodzaj przychodu Rok 2005 Rok 2006 Rok 2007 Rok 2008 Rok 2009 Rok 2010 Rok 2011 Rok 2012 Rok 2013
Kwota Przewidy- wane wykonanie Plan Wzrost o 5% Wzrost o 5% Wzrost o 5% Wzrost o 5% Wzrost o 5% Wzrost o 5%
1. środki publiczne 1584000 1759500 1810000 1900500 1995525 2095301 2200066 2310070 2425573
1.a w tym dotacja na działalność bieżącą od organizatora 1466000 1666000 1718000 1803900 1894095 1988800 2088240 2192652 2302284
2. przychody własne z działalności 173718 205000 195000 204750 214988 225737 237024 248875 261319
3. pozostałe przychody operacyjne (bez sponsoringu) 134279 68170 70050 73553 77230 81092 85146 89404 93874
4. sponsoring 18934 6950 8000 8400 8820 9261 9724 10210 10721
SUMA 1910931 2039620 2083050 2187203 2296563 2411391 2531960 2658558 2791486

13. Monitorowanie i ewaluacja strategii

Przewiduje się monitoring strategii, jako instrument kontroli przebiegu procesu realizacji zawartych w tym dokumencie zamierzeń.
Monitoring strategii umożliwi korygowanie działań, które nie przynoszą planowanych efektów i rezultatów, reagowanie na zmiany sytuacji w regionie, sektorze kultury oraz przedstawienie opinii publicznej, a także jednostkom nadrzędnym rozliczenia przeznaczenia i wykorzystania publicznych środków finansowych na rozwój i wsparcie Muzeum.