"Wsi Spokojna..."

Autor: Stanisław Nienałtowski

Rok wydania: 2007r

Cena: 20zł

Dostępność: brak

Informacje biograficzne o autorze zostały przedstawione na obwolucie książki. Stanisław Nienałtowski w latach 60-tych XX w. w formie maszynopisu liczącego około tysiąca stron zebrał opisy życia i zwyczajów wsi polskiej z okolic Czyżewa. W 1987 r. autor przeredagował ten tekst, który jest zawarty w prezentowanej książce. Opracowanie Stanisława Nienałtowskiego złożone w formie maszynopisu w Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka w Ciechanowcu było szeroko wykorzystywane przez autorów artykułów, prac magisterskich i doktorskich o tematyce etnograficznej.

Na tle innych opracowań pamiętnikarskich przedstawiających życie na wsi książka Stanisława Nienałtowskiego korzystnie wyróżnia się fotograficzną pamięcią najmniejszych szczegółów. Wartość opracowania powiększa przytaczane z lubością przez autora duża ilość wyrazów i zwrotów używanych na wsiach w okolicach Czyżewa. Należy dodać, że Nienałtowski opracował słownik miejscowych wyrażeń liczący ponad 140 stron maszynopisu. Słownik ten złożony w PAN i Muzeum Rolnictwa czeka na opracowanie i wydanie.

W omawianej pracy autor opisuje życie mieszkańca wsi od urodzenia poprzez dzieciństwo, młodość, służbę wojskową, ożenek, życie dorosłe aż do starości i śmierci. Wszystkie te okresy i wydarzenia z nim związane w sposób bardzo szczegółowy są opisane na tle warunków życia na wsi i pracy w gospodarstwie wiejskim. Opisany jest również wiejski dom, szczegóły związane z jego budową i wyposażeniem. Bardzo cenne są opisy zwyczajów i obrzędów (chrzciny, wesele, pogrzeb, święta kościelne, odpusty, targi i jarmarki).

W szczegółowym opisie prac polowych na podkreślenie zasługują żniwa z obrzędami dożynek i okrężnego oraz tłoka przy wykopie ziemniaków. Opisy te posłużyły do opracowania scenariuszy dożynek i wykopu ziemniaków - imprez organizowanych przez Muzeum Rolnictwa, w których uczestniczy - jak w przypadku dożynek - kilkanaście tysięcy widzów.

Opisując zajęcia gospodarskie autor poświęca wiele stron każdemu zwierzęciu hodowanemu w gospodarstwie wiejskim oraz ptactwu. Opisując chów gęsi Nienałtowski oprócz opisu czynności związanych z ich lęgiem i chowem daje ciekawe przykłady sprzedaży gęsi i pędzenia jesienią tysięcy ptaków na dworzec w Czyżewie do załadunku na pociąg.

Z opracowania Nienałtowskiego możemy się dowiedzieć o potrawach i napojach spożywanych na wsi i recepturze ich przygotowywania i przechowywania. Pisze również o odzieży i obuwiu. I tu znów mała uwaga - opisując np. obróbkę lnu i tkactwo omawia szczegółowo budowę i pracę danego urządzenia - np. opisując pracę krosna tkackiego nazywa każdy jego element, jego funkcjonowanie i budowę.

To tylko mała garść przykładów ukazujących niezwykłą wartość książki Stanisława Nienałtowskiego. Myślę, że stanowi ona olbrzymi kapitał wiedzy dla etnografów, folklorystów i ludzi zajmujących się polską wsią.

Muzeum nie prowadzi sprzedaży wysyłkowej wydawnictw poza granicami kraju.