Konferencja "Wieś w Polsce i krajach sąsiednich 1944-1989. Społeczeństwo i gospodarka"

Serdecznie zapraszamy na kolejną odsłonę konferencji ,,Wieś w Polsce i krajach sąsiednich 1944-1989. Społeczeństwo i gospodarka’’ z serii ,,Podlasie i pogranicza Europy”, która obędzie się w dniach 12 i 13 czerwca 2025 r. w Muzeum Rolnictwa im ks. Krzysztofa Kluka w Ciechanowcu. W swoich wystąpieniach prelegenci będą mówić o przemianach na wsi i postawach jej mieszkańców wobec wprowadzanych reform, zarówno tych gospodarczych, związanych m.in. kolektywizacją jaki społeczno-kulturowych.

Organizatorzy konferencji:

• Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka w Ciechanowcu,
• Departament Kultury i Dziedzictwa Urzędu Marszałkowskiego,
• Województwa Podlaskiego w Białymstoku,
• Katedra Historii Wojskowej Instytutu Historii i Archiwistyki,
• Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu,
• Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Historycznego.

Opis alternatywny do plakatu

Plakat utrzymany jest w stonowanej kolorystyce ciemnej zieleni i brązu. Kompozycję uzupełniają dwa historyczne, czarno-białe zdjęcia wtopione w tło za pomocą łukowatych linii.
W lewym górnym rogu znajduje się zdjęcie przedstawiające trzy osoby (kobietę, chłopca i mężczyznę) stojące w polu, prawdopodobnie podczas przerwy w pracy lub zbiorów.
W prawym dolnym rogu widoczne jest większe zdjęcie przedstawiające wóz konny jadący polną drogą. Wozem powozi mężczyzna, a na załadowanych workach siedzi czwórka małych dzieci.
Teksty na plakacie są w kolorze czerwonym (nagłówki) oraz czarnym i białym (treść).

Treść tekstowa plakatu:

Tytuł konferencji: Międzynarodowa konferencja: Wieś w Polsce i krajach sąsiedzkim 1944 - 1989. Społeczeństwo i gospodarka.

Data: 12 - 13 czerwca 2025.

Organizatorzy konferencji:

• Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka w Ciechanowcu,
• Departament Kultury i Dziedzictwa Narodowego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego w Białymstoku,
• Katedra Historii Wojskowej Instytutu Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu,
• Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Historycznego.

Partnerzy konferencji:

• Archiwum Główne Akt Dawnych,
• Litewski Instytut Historii Litwy (Vilnius),
• Polska Misja Historyczna UMK w Würzburgu,
• Kierownicy naukowi konferencji:.

prof. dr hab. Dorota Michaluk (Instytut Historii i Archiwistyki UMK) – e-mail: domi@umk.pl

mgr Marlena Brzozowska (Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka w Ciechanowcu) – e-mail: marlena.brzozowska@muzeumrolnictwa.pl

Sekretariat konferencji - mgr inż. Anna Wiśniewska (zastępca dyrektora Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka w Ciechanowcu) – e-mail: zd@muzeumrolnictwa.pl

W dolnej części plakatu znajdują się logotypy instytucji: Województwo Podlaskie, Polskie Towarzystwo Historyczne, Lietuvos Istorijos Institutas, Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Archiwa Państwowe - Archiwum Główne Akt Dawnych.

Fotografie na okładce: Wieś i okolice. Praca w Państwowym Gospodarstwie Rolnym (ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego).

Opis alternatywny do harmonogramu

Grafika przedstawia tekstowy plan konferencji na ciemnozielonym tle. Tekst jest biały, podzielony na dwie kolumny odpowiadające dwóm dniom wydarzenia.

Treść harmonogramu:

12 czerwca (czwartek)

10:00 – otwarcie konferencji

Panel I (10:20 - 11:40):

• dr hab. Jan Wasiewicz, prof. (Uniwersytet Artystyczny Poznań): Pamięć poddaństwa/pańszczyzny i antyfeudalnego oporu chłopskiego w polityce historycznej Polski Ludowej,
• dr Zbigniew Filipiak (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu): Zasady parcelacji wedle reformy rolnej z 1944 r. w porównaniu z koncepcjami i regulacjami prawnymi z II RP,
• dr hab. Radosław Gross, prof. (Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego): Zwrot w polityce rolnej w Polsce w 1948 r.,
• dr Wojciech Mielewczyk (Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie) : Regionalna specyfika przebiegu i skutków reformy rolnej 1944/45-1949 w Polsce.

11:40 - 12:00 – dyskusja

12:00 - 12:20 – przerwa kawowa

Panel II (12:20 – 13:40):

• prof. dr hab. Mirosław Golon UMK (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu): Polityka PZPR (Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej) wobec rolników w okresie stalinowskim na przykładzie wybranych powiatów północnej Polski,
• dr hab. Orystlava Sydorchuk (Politechnika Lwowska): Procesy kolektywizacji na ziemiach zachodnioukraińskich w latach 40.-50. XX w.,
• mgr Ineta Šuopytė-Butkienė (Uniwersytet Wileński): From Farmer to Kolkhoznik: Architecture and the Transformation of Rural Life in the Soviet-Occupied Lithuania,
• dr Siarhieh Tokć (Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego): Kolektywizacja wsi zachodniobiałoruskiej w okresie powojennym w świetle badania mikrohistorycznego: przykład wsi Berszty.

13:40 - 14:00 – dyskusja

14:00 - 15:00 – przerwa obiadowa

Panel III (15:00–16:40):

• dr Marcin Markiewicz (Instytut Pamięci Narodowej w Białymstoku): Między negacją, adaptacją i zaangażowaniem. Polscy chłopi wobec polityki rolnej w latach 1944-1989,
• prof. dr hab. Eugeniusz Mironowicz  (Uniwersytet w Białymstoku): Konsekwencje społeczne i kulturowe przemian życia gospodarczego ludności wiejskiej wschodniej Białostocczyzny w latach 1945-1980,
• mgr Sławomir Iwaniuk (Akademii Podlaskiej w Białymstoku): Wiejskość szkolnictwa z językiem białoruskim na Białostocczyźnie w latach 1944-1989,
• dr Grzegorz Kuprianowicz (Podlaski Instytut Naukowy): Skutki powojennych przesiedleń i deportacji ludności ukraińskiej dla funkcjonowania Kościoła prawosławnego w Polsce,
• dr hab. Sylwia Straszak-Chandoha, prof. (Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu): Ocena społeczna procesu kolektywizacji w listach do redakcji wybranych czasopism.

17:00 - 19:00 – zwiedzanie Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka w Ciechanowcu.

19:00 – kolacja

13 czerwca (piątek)

Panel I (9:30 - 10:50):

• prof. dr hab. Waldemar Rozynkowski (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu): O posłudze księży w parafiach wiejskich – w świetle listu pasterskiego biskupów polskich z 8 marca 1978 r.
• dr Ruslana Martseniuk (Akademia Państwowa Służby Bezpieczeństwa Ukrainy w Kijowie): Bogaty czy biedny: metody określenia przynależności do warstwy chłopskiej przez NKWD w świetle materiałów archiwalno-śledczych z lat 1939-1941,
• dr hab. Jan Szumski, prof. (Polska Akademia Nauk, Instytut Historii Nauki PAN / Instytut Pamięci Narodowej w Warszawie.): Deportacja „kułaków” 1951-1952 jako część składowa kolektywizacji w zachodnich obwodach Białoruskiej SRS, Ukraińskiej SRS i Litewskiej SRS,
• dr Iryna Ramanova (Edukacyjny Uniwersytet Humanistyczny w Wilnie): Returning from a world that shouldn't exist to a world that no longer existed: Kulak Children's Testimonies of Life After Exile / Вяртанне са свету, якога не павінна было быць, у свет, якога ўжо не было: сведчанні кулацкіх дзяцей пра жыццё пасля выгнання.

10:50 - 11:10 – dyskusja

11:10 - 11:30 – przerwa kawowa

Panel II (11:30 - 12:50):

• dr Marius Ēmužis (Uniwersytet Wileński): A Social and Environmental Transformation: Resettlement of Rural Communities in the Nemunas Valley Due to the Construction of Kaunas Dam (1956-1960),
• dr hab. Agnieszka Chłosta-Sikorska, prof. (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie): Sukces Nowej Huty zbudowany na klęsce podkrakowskich wsi. Skutki forsownej industrializacji Polski,
• prof. dr hab. Jędrzej Chumiński (Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu): Pracownicy przemysłu pochodzenia wiejskiego w Polsce – cechy społeczno-demograficzne 1945-1956,
• prof. dr Jānis Ķeruss (Uniwersytet Łotwy): Economic, rural depopulation and urban ruralisation in Soviet Latvia 1949-1991.

12:50 - 13.10 – dyskusja

13:10 - 13:30 – przerwa kawowa

Panel III (13:30 - 14:30):

• dr Zsolt Sári: Cube house. The house as a lifestyle and its representation in the socialist Hungary,
• dr Marcin Gorączko, dr inż. Aleksandra Gorączko (Politechnika Bydgoska): Znaczenie lokalnego kamienia budowlanego w architekturze wiejskiej i małomiasteczkowej międzyrzecza Warty i Neru – próba periodyzacji w kontekście gospodarczym i społecznym,
• mgr Edwin Wilbik (Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu): Odbudowa powojenna wsi po II wojnie światowej pogranicza mazowiecko-podlaskiego z użyciem materiałów ziemnych.

14:30 - -15:00 – dyskusja i podsumowanie konferencji

15:00 - 15:40 – obiad

16:00 – 18:00 – zwiedzanie Ciechanowca

18:00 – kolacja