Hanna Schreiber

"Niematerialne dziedzictwo kulturowe jako element odporności państwa. W kierunku nowego modelu zarządzania dziedzictwem w Polsce"  

Abstrakt wystąpienia:

Współczesne zagrożenia – agresja Rosji na Ukrainę, kryzys klimatyczny, migracje, depopulacja obszarów wiejskich czy trwająca wojna hybrydowa w obszarze wrogiej propagandy i dezinformacji – skłaniają do ponownego zdefiniowania roli dziedzictwa kulturowego w polityce państwa. O ile w Polsce funkcjonuje rozwinięty system ochrony dziedzictwa materialnego, o tyle niematerialne dziedzictwo kulturowe nadal nie posiada kompleksowych ram prawnych i instytucjonalnych odpowiadających jego znaczeniu społecznemu i strategicznemu w dobie polikryzysów.

Referat przedstawi niematerialne dziedzictwo kulturowe jako istotny element odporności państwa oraz wspólnot lokalnych, rozumianej jako zdolność do zachowania odporności społecznej, podtrzymywania więzi i zaufania społecznego oraz mobilizacji zasobów kulturowych w sytuacjach kryzysowych. Punktem odniesienia będą rozwiązania wynikające z Konwencji UNESCO z 2003 r. w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego, którą Polska ratyfikowała w 2011 roku, oraz doświadczenia związane z ochroną dziedzictwa niematerialnego w warunkach konfliktów i innych zagrożeń.

W wystąpieniu zostanie postawiona teza, że Polska potrzebuje nowego modelu zarządzania niematerialnym dziedzictwem kulturowym, uwzględniającego jego znaczenie dla bezpieczeństwa państwa, odporności społecznej oraz zarządzania kryzysowego. W tym kontekście omówione zostaną założenia, które mogłyby wyznaczyć kierunek projektowania nowej ustawy o ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego jako elementu nowoczesnej polityki państwa wobec dziedzictwa.

Bio:

Dr hab. Hanna Schreiber, prof. Uniwersytetu Warszawskiego – prawniczka i politolożka, kierowniczka Katedry UNESCO ds. publicznych i globalnych procesów zarządzania niematerialnym dziedzictwem kulturowym na Wydziale Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego (ichgovernance.com). Specjalizuje się w problematyce zarządzania niematerialnym dziedzictwem kulturowym, politykach publicznych, bezpieczeństwie kulturowym oraz implementacji Konwencji UNESCO z 2003 r. Jest ekspertką oraz członkinią sieci facylitatorów UNESCO ds. dziedzictwa niematerialnego, a także pełni funkcję sekretarza Working Group on Legal and Policy Development of the Intangible Cultural Heritage NGO Forum, organizacji pozarządowych akredytowanych przy UNESCO.

W swoich badaniach rozwija podejście oparte na teorii governance i dorobku Elinor Ostrom. Przewodnicząca Zespołu ds. niematerialnego dziedzictwa kulturowego Warszawy od 2020 roku oraz członkini zespołu krakowskiego od 2023 roku. Członkini Rady Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Rady Naukowej Instytutu Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego oraz wiceprzewodnicząca Rady Naukowej Dziedzin Uniwersytetu Warszawskiego. Autorka licznych publikacji naukowych oraz ekspertyz dla UNESCO i instytucji publicznych w zakresie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego.