Jan Święch

Jan Święch

Streszczenie

    W codziennym życiu otoczeni jesteśmy rzeczami. Służą nam w skomplikowanych i prozaicznych czynnościach. Jesteśmy ich twórcami, nadając im formę, funkcję, techniczne i  estetyczne rozwiązania. Są manifestacją ludzkiego geniuszu, jego szlachetności  i  empatii, niekiedy też okrucieństwa i upadku. Rzeczy są nośnikami symboli, znaczeń, treści i pamięci.

    Kontakt  człowieka z rzeczami  wywołuje  też  całą  gamę  jego  odczuć, poczynając  od:  zachwytu, radości, euforii, dumy, nostalgii, a na  smutku, zawstydzeniu i przerżeniu kończąc, zaś w próbach ich potocznego opisu, często pojawia się antropomorfizacja i personifikacja.

     Jeśli rzeczy potrafią tak wiele „ opowiedzieć” o człowieku i jego otoczeniu, musiały stać się zaczynem instytucji, w których tworzenie przedmiotowego depozytu pamięci dla przyszłych pokoleń, służyć ma zarówno naukowym rozważaniom, ale też powszechnej edukacji i mądrej rozrywce.  Tymi instytucjami są muzea. Punktem wyjścia uwierzytelniającą tą powszechną praktykę kulturową jest „muzealna relikwia” - oryginalny przedmiot.

    Śledząc wielką dyskusję nad współczesnym muzealnictwem i próbami redefinicji tych placówek – niezmienność  i  trwałość  wykazują  ciągle  i  pomimo wszystko tylko dwa czynniki:

a/ oryginalne zbiory wraz z  tkwiącą w nich możliwością wywoływania  jedynych  w  swoim rodzaju doznań,

 b/ ludzka  kondycja  zakładająca potrzebę pytań natury ontologicznej – o poczucie tożsamości i tajemnicę  przemijania. 

Prof. dr hab. Jan Święch - etnolog, kustosz dyplomowany, wykładowca Podyplomowego Studium Muzeologicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego, praktyk muzealnictwa, autor ponad dwustu publikacji z zakresu historii i teorii muzealnictwa oraz  wiejskiej architektury zagrodowej  i przemysłowej oraz kilkudziesięciu wystaw muzealnych. 

Adres: 30-133 Kraków, ul. Lea 114A/9, Tel. 506 006 772, e-mail:jan.swiech@uj.edu.pl