Dział Techniki Rolniczej

Kierownik Działu, kustosz - mgr inż. Marek Wiśniewski.

Dział Techniki Rolniczej został utworzony 1 sierpnia 1971 r. i jest jednym z najstarszych działów muzeum. Zajmuje się gromadzeniem, konserwacją i upowszechnianiem zbiorów z zakresu szeroko pojętej techniki rolniczej, czyli maszyny i narzędzia rolnicze produkcji polskich fabryk i wytwórni, jak również napływających do Polski z krajów sąsiednich. Dział zbiera także wszelkie dokumenty dotyczące historii fabryk i wytwórni maszyn oraz narzędzi rolniczych na ziemiach polskich, a także pamiątki po ich właścicielach i ludziach nauki związanych z tą dziedziną przemysłu.

Obecnie Dział posiada w zbiorach ponad 1000 muzealiów, z czego ok. 880 stanowią maszyny i narzędzia rolnicze. Bardzo duża część zgromadzonych obiektów pochodzi z końca XIX i pierwszego pięćdziesięciolecia XX w. Z każdym rokiem zwiększa się liczba zgromadzonych zabytków.

Eksponaty Działu udostępnione są zwiedzającym w pawilonie techniki rolniczej – wystawa Silniki stacjonarne; w Centralnym Magazynie Zbiorów – wystawa Maszyny parowe i ciągniki rolnicze; w zabytkowej olejarni – wyposażenie wnętrza; w zabytkowym maneżu – ekspozycja kieratów; oraz w plenerze na terenie muzeum, np. narzędzia i maszyny leśne.

Dział Techniki Rolniczej sukcesywnie rozwija 3 znaczące w kraju kolekcje techniczne. Jest to największa w Polsce muzealna kolekcja 68 sprawnych technicznie ciągników, wyprodukowanych w Polsce i zagranicą w latach 1917-1990. W kolekcji znajdują się najstarsze zachowane egzemplarze ciągników z terenu naszego kraju, np. Titan 10-20 z 1917 r., Fordson F z 1918 r., różne modele przedwojennych ciągników Lanz. Wśród polskich ciągników, m. in. kilka egzemplarzy kultowego Ursusa C-45, trzykołowy ciągnik Jaromka z 1968 r., jak również trzykołowy Ursus C 308 z 1959 r.

Drugą prestiżową kolekcją jest największy w Polsce zbiór 16 odrestaurowanych i sprawnych lokomobil i stacjonarnych maszyn parowych z lat 1893-2012. W jej skład wchodzi 13 lokomobil (12 fabrycznych i 1 miniatura lokomobili wykonane przez kolekcjonera) oraz 3 stacjonarne silniki parowe. W tym zbiorze znajdują się najstarsze, zachowane w Polsce lokomobile samobieżne (lokomobila George White z 1910 r.), przewoźne (lokomobila Garrett Smith z 1895 r.) i jedyna czynna w Europie pionowa lokomobila Lanz z 1900 r., oraz jedne z najstarszych, sprawnych silników parowych (silnik Bergedorfer Eisenwerk z 1893 r.).

Trzecia kolekcja liczy obecnie 77 szt. działających silników stacjonarnych z lat 1890-1988. Jest również jednym z największych zbiorów muzealnych tego typu w Polsce. W skład kolekcji wchodzą polskie i zagraniczne silniki. Niektóre z nich są jedynymi zachowanymi w naszym kraju. Na szczególną uwagę zasługują m. in. silnik Machczyński z 1890 r. (najstarszy spalinowy silnik stacjonarny w Polsce), silnik Ursus Typ A z 1914 r., silniki Perkun z 1928 r., silnik Deutz E12/d z 1912 r.

Pracę zabytkowych ciągników, lokomobil parowych i silników stacjonarnych można zobaczyć w trakcie pokazów podczas imprez plenerowych organizowanych na terenie muzeum.